از وى اطاعت مىكند .
3 - در خطبهء 163 دربارهء حتمى بودن مرگ فرموده : « و وأى على نفسه ان لا يضطرب شبح ممّا اولج فيه الرّوح الَّا و جعل الحمام موعده » خدا بر خود وعده كرده كه هر جنبده را كه روح در آن دميده بميراند .
4 - در خطبهء 191 دربارهء اهل ايمان فرموده « . . . لم تستقر ارواحهم فى اجسادهم طرفة عين » .
5 - در نامهء 10 خطاب بمعاويه نوشته : « و جرى منك مجرى الرّوح و الدّم » شيطان مانند روح و خون در وجود تو جارى است .
6 - در حكمت 147 بكميل فرموده :
« و صحبوا الدّنيا بابدان ارواحها معلَّقة بالمحلّ الاعلى » .
7 - در دعاى چهارم صحيفه آمده « و تهوّن عليهم كلّ كرب يحلّ بهم يوم خروج الانفس من أبدانها » .
دو آيهء زير را بطور جداگانه بررسى ميكنيم :
* ( « وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا » ) * اسراء : 85 .
ممكن است مراد از روح جبرئيل باشد . چون حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله پيوسته بمردم ميفرمود كه روح القدس و روح الامين اين مطلب را از سوى خدا آورد آنها در مقابل گفتهاند : اين روح چيست دربارهء آن توضيحى بدهيد ؟ آيه در جواب فرموده : شما راهى بفهم آن نداريد آن از كار خداست . از اين جواب بدست ميايد كه دانستن روح از بشر ساخته نيست و پيوسته اينطور خواهد بود . آيات قبل و بعد اين احتمال و احتمال دوم را ميرسانند .
شايد مراد از روح وحى باشد و از آنحضرت خواستهاند كه حقيقت وحى را بيان كند . خداوند از پىبردن به آن جواب يأس داده است . و محتمل است كه روح انسانى مراد باشد ، چنان كه گفتهاند . و در حديث نقل شده بعقيدهء الميزان مراد از روح مطلق روح است كه در كلام خدا آمده و
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 137
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٣٧