ترجمه بحث قضاء وقدر
( از انتهاى رساله عرشيه شيخ الرئيس )
پس از آنكه شناختى كه حق تعالى واحد وغير متغير است وهمچنين صفات
أو را شناختى ودانستى كه براي أو علت غايى نيست ، اكنون شايسته است قضاء
حق تعالى را بشناسى وآن عبارت است از : علم أو كه محيط به تمام معلومات از
مبدعات ومكونات است .
وهمچنين سزاوار است بدانى ( قدر ) أو را كه عبارت است از : ايجاب أسباب
براي مسببات به طورى كه هرگاه سبب يافت شد مسبب يافت مى شود . وبه واسطه
ذكر سبب ومسبب وتفصيل آن واضح مى شود وثابت مى گردد ( حكمت الهى ) در
وجود موجودات كه پديد آمده اند به كاملترين وجهي ونيكوترين خلقي كه ما فوق
آن متصور نيست ، زيرا آنچه شايسته ودر خور استعداد آنهاست در واقع ونفس
الامر ، از آن تخلف نشده چون اگر بهتر از آن ممكن بود ، به همان قسم موجود
مى شدند .
وبدان كه اين شروري كه در بعضي از موجودات ديده مى شود ، هر چند حصول
آن بر سبيل وجوب ولزوم است ولكن خالى از حكمت تامه اى نيست ، كه قوام
قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي ) — صفحة 161
مساهمون: محمد مهدي گرجيان
ص١٦١