« قول فصل » به معنى سخنى است كه ميان حق و باطل جدايى مىافكند ، و در اينجا به قرينه آيات گذشته جمعى آن را اشاره به معاد دانستهاند ، در حالى كه جمع ديگرى آن را اشاره به قرآن مىدانند و در بعضى از روايات معصومين ع نيز به آن اشاره شده است .
البته تعبير از قيامت به « يوم الفصل » در آيات زيادى از قرآن به چشم مىخورد .
اين احتمال نيز وجود دارد كه اين تعبير را اشاره به آيات قرآن بدانيم كه در ضمن از معاد خبر مىدهد ، و به اين ترتيب جمع ميان هر دو تفسير مىشود .
در حديثى از امير مؤمنان على ع از پيغمبر گرامى اسلام نقل شده كه فرمود :
انها ستكون فتنة ! قلت فما المخرج منها يا رسول اللَّه ؟ ! قال كتاب اللَّه فيه نبا من قبلكم ، و خبر ما بعدكم ، و حكم ما بينكم ، هو الفصل ليس بالهزل من تركه من جبار قصمه اللَّه و من ابتغى الهدى فى غيره اضله اللَّه :
« به زودى فتنه اى در ميان شما ظاهر مىشود ، عرض كردم اى رسول خدا ! راه نجات از آن چيست ؟ فرمود : قرآن است كه اخبار پيشينيان و آيندگان و داورى ميان شما در آن است ، آن كلامى است كه حق را از باطل جدا مىكند ، جدى است و شوخى نيست ، هر جبارى آن را ترك كند خداوند او را درهم مىشكند ، و هر كس هدايت را در غير آن جستجو كند خداوند گمراهش مىسازد » ! ( 1 ) .
هامش
( 1 ) « صحيح ترمذى » و « سنن دارمى » طبق نقل تفسير « روح المعانى » جلد 3 ص 100 و « تفسير مراقى » جلد 30 صفحه 118 .