محتواى سوره معارج
معروف در ميان مفسران اين است كه سوره « معارج » از سورههاى مكى است ، و بر اساس « فهرست ابن نديم » و « كتاب نظم الدرر » ، و « تناسق الآيات و السور » مطابق نقل « تاريخ القرآن » ابو عبد اللَّه زنجانى اين سوره هفتاد و هفتمين سوره اى است كه در مكه نازل شده است .
ولى اين مانع از آن نخواهد بود كه بعضى از آيات آن در مدينه نازل شده باشد ، و اين منحصر به سوره « معارج » نيست ، در بسيارى از سورههاى قرآن كه مكى است آيه يا آياتى وجود دارد كه در مدينه نازل شده ، و به عكس بعضى از سورههاى مدنى آيات مكى دارد .
نمونههاى زيادى از اين موضوع را « علامه امينى » در « الغدير » آورده است . ( 1 )
دليل بر اينكه آيات آغاز اين سوره در مدينه نازل شده روايات زيادى است كه در تفسير اين آيات به خواست خدا خواهد آمد .
به هر حال ويژگيهاى سورههاى مكى مانند بحث پيرامون اصول دين مخصوصا معاد و انذار مشركان و مخالفان در اين سوره كاملا نمايان است ، و رويهمرفته اين سوره داراى چهار بخش است :
بخش اول از عذاب سريع كسى سخن مىگويد كه بعضى از گفتههاى پيامبر ص را انكار كرد ، و گفت اگر اين سخن حق است عذابى بر من نازل
Footnote
( 1 ) الغدير جلد 1 صفحه 255 تا 257 .