به نوح دستور مىدهد : فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي نَجَّانا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ : « هنگامى كه تو و كسانى كه با تو هستند بر كشتى سوار شديد بگو : ستايش خدايى را كه ما را از قوم ستمگر نجات بخشيد » ( مؤمنون - 28 ) .
و نيز به او دستور مىدهد كه براى تقاضاى نزول در منزلگاه پر بركت بگويد :
رَبِّ أَنْزِلْنِي مُنْزَلًا مُبارَكاً وَأَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِينَ : « پروردگارا ! مرا در منزلگاهى پر بركت فرود آر ، و تو بهترين فرودآورندگانى » ( مؤمنون - 29 ) .
و در آيات مورد بحث نيز خوانديم كه دستور شكر نعمتهاى پروردگار و تسبيح او را به هنگام قرار گرفتن بر مركبها مىدهد .
و هر گاه اين خلق و خوى انسان گردد كه به هنگام بهره گيرى از هر نعمتى به ياد منعم حقيقى و مبدء آن نعمت باشد ، نه در ظلمت غفلت فرو مىرود و نه در پرتگاه غرور مىافتد ، بلكه مواهب مادى براى او پلى مىشوند به سوى خدا ! .
در حالات پيامبر اسلام ص آمده است كه هر گاه پاى خود را در ركاب مىگذارد مىفرمود : « بسم اللَّه » ، و هنگامى كه بر مركب استقرار مىيافت مىفرمود :
الحمد للَّه على كل حال ، * ( سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَما كُنَّا لَه مُقْرِنِينَ وَإِنَّا إِلى رَبِّنا لَمُنْقَلِبُونَ ) *
( 1 ) .
در روايت ديگرى از امام مجتبى حسن بن على ع آمده است كه مردى در حضور آن حضرت به هنگام سوار شدن بر مركب گفت : * ( سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا ) * ، امام فرمود : اينچنين به تو دستور داده نشده است ، دستور اين است كه بگويى
الحمد للَّه الذى هدانا للاسلام ، الحمد للَّه الذى من علينا بمحمد ( ص ) و الحمد للَّه الذى جعلنا من خير امة اخرجت للناس ، ثم تقول : * ( سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا ) *
( 2 ) .
هامش
( 1 ) « تفسير فخر رازى » جلد 27 صفحه 199 .
( 2 ) همان مدرك .