از ظهور پيامبر اسلام ص در انتظارش بودند و نشانههاى او را براى مردم از كتابهاى خود مىخواندند و اظهار علاقه و ايمان نسبت به او مىنمودند ، اما پس از ظهور اسلام چون منافع نامشروعشان به خطر افتاد راه انكار پيش گرفتند .
از همه مناسبتر تفسير اول است ، زيرا تفسير دوم ايجاب مىكند كه اين آيات بعد از غزوه بدر نازل شده باشد ، در حالى كه دليل روشنى بر اين امر در دست نيست و به نظر مىرسد كه همه اين آيات در مكه نازل شده باشد .
و تفسير سوم با لحن آيه موافق نيست ، زيرا بايد گفته شود : « من بعد استجابوا له » ( بعد از آن كه دعوت او را اجابت كردند ) .
بعلاوه ظاهر جمله « * ( يُحَاجُّونَ فِي اللَّه ) * » اشاره به گفتگوى مشركان در باره خدا است ، نه اهل كتاب در باره پيامبر ص اما اين محاجه باطل اشاره به طرح چه مسائلى است ؟ باز محل گفتگو است .
بعضى گفتهاند : منظور ادعاى يهود است كه مىگفتند آئين ما پيش از اسلام بوده و برتر از آن است .
يا اين كه شما مدعى وحدت هستيد بيائيد آئين موسى ع را كه مورد قبول طرفين است بپذيريد .
ولى همانگونه كه گفتيم بعيد است كه روى سخن در اين آيات با يهود و اهل كتاب باشد چرا كه « محاجه در باره اللَّه » بيشتر متناسب با مشركان است ، بنا بر اين جمله فوق اشاره به دلائل بىاساس و پوسيده اى است كه مشركان براى پذيرش شرك مىآوردند ، از جمله شفاعت بتها و يا پيروى از آئين نياكانشان .
به هر حال افراد لجوجى كه بعد از آشكار شدن حق به لجاجت و پافشارى خود ادامه مىدهند هم در نظر خلق خدا رسوا هستند و هم مشمول غضب خالق در اين جهان و جهان ديگر مىباشند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 391
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩١