اينجاست كه مىگوئيم مهم در شناخت اوصاف جمال و جلال او اين است كه به اين حقيقت توجه داشته باشيم « هيچ چيز مثل او نيست ، و او نيز شبيه به هيچ چيز نيست » « * ( لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ ) * » .
امير مؤمنان على ع اين حقيقت را به وضوح در خطبههاى نهج البلاغه بازگو كرده است ، آنجا كه مىفرمايد :
ما وحده من كيفه ، و لا حقيقته اصاب من مثله ، و لا اياه عنى من شبهه ، و لا صمده من اشار اليه و توهمه :
« آن كس كه براى او كيفيت قائل شود او را يكتا ندانسته ، و كسى كه براى او مثل و مانندى قرار دهد به حقيقت ذاتش پى نبرده .
و هر كس او را شبيه چيزى بشمرد او را قصد نكرده .
و آن كس كه به او اشاره كند يا در وهم و انديشه خويش آورد او را از ابعاد منزه ندانسته « ! ( 1 ) .
در جاى ديگر مىفرمايد :
كل مسمى بالوحدة غيره قليل :
« هر چيز نام وحدت بر آن گذارده شود موجود كمى است ، جز او كه وحدتش دليل بر عظمت نامتناهى اوست » ( 2 ) .
كوتاه سخن اينكه بايد در باب صفات خدا هميشه با چراغ « * ( لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ ) * » ( چيزى همانند او نيست ) حركت كرد ، و در پرتو « لَمْ يَكُنْ لَه كُفُواً أَحَدٌ » ( هيچكس همانند و شبيه او نيست ) به ذات پاكش نگريست ، و تعبير « سبحان اللَّه » در عبادات و غير عبادات اشاره اى به همين حقيقت است .
2 - يك نكته ادبى
با توجه به اينكه « كاف » در جمله « * ( لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ ) * » كاف تشبيه است
هامش
( 1 ) خطبه 186 .
( 2 ) خطبه 65 .