« صاحب » و « اشراف » جمع « شريف » است ) و به هر حال به معنى گواهان است .
در اينكه اين گواهان كيانند تفسيرهاى مختلفى شده است كه همه قابل جمع است :
1 - منظور فرشتگان مراقب اعمال آدمى است .
2 - منظور پيامبران مىباشد كه گواهان امتها هستند .
3 - مقصود فرشتگان و پيامبران و مؤمنانند كه گواهان اعمال انسانها مىباشند .
اما احتمال اينكه اعضاء پيكر انسان نيز داخل در اين بحث باشد بعيد به نظر مىرسد ، زيرا واژه « اشهاد » هر چند معنى گسترده اى دارد اما تعبير به « * ( يَوْمَ يَقُومُ الأَشْهادُ ) * » ( روزى كه گواهان قيام مىكنند ) با آن متناسب نيست .
اين تعبير اشاره به نكته جالبى است و مىخواهد بگويد آن روزى كه همه خلائق در آن جمعند گواهان در آن محضر بزرگ قيام مىكنند ، و رسوايى در آنجا بدترين رسوايى است ، و پيروزى نيز برترين پيروزى است ، ما در آن روز مؤمنان و رسولان خود را يارى مىكنيم و بر آبروى آنها در آن محضر بزرگ مىافزائيم .
اما آن روز روز رسوايى و بدبختى كافران و ظالمان است ، چنان كه در آيه بعد مىافزايد : « همان روزى كه عذرخواهى ظالمان سودى نمىبخشد ، و لعنت خدا مخصوص آنها است ، و خانه و جايگاه بد نيز به آنها تعلق دارد » ( * ( يَوْمَ لا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ ) * ) .
از يك سو عذر خواهى آنها در برابر گواهان به جايى نمىرسد و رسوايى در آن محضر بزرگ دامانشان را مىگيرد .
از سوى ديگر از رحمت خدا دورند و لعنت كه همان بعد معنوى از رحمت است گريبانگيرشان مىشود .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 128
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٨