چنين برهان خويش را به يوسف نشان داديم تا بدى و فحشاء را از او دور سازيم ، چرا كه او از بندگان مخلص ما بود « ( سوره يوسف آيه 24 ) .
اين مقام كسانى است كه در « جهاد اكبر » پيروز مىشوند و دست لطف پروردگار تمام ناخالصىها را از وجودشان بر مىچيند ، و در كوره حوادث آن چنان ذوب مىشوند كه جز طلاى معرفت خالص در آنها چيزى نمىماند .
و اينجا است كه پاداش آنها به معيار عمل داده نمىشود ، بلكه پاداششان به معيار فضل و رحمت خدا است .
« علامه طباطبائى » در اينجا سخنى دارد كه فشرده اش اين است :
« خداوند در آيه مورد بحث مىگويد : همه مردم پاداش اعمالشان را مىگيرند جز بندگان مخلص خدا .
چرا كه آنها به حكم مقام عبوديت خود را مالك هيچ چيز نمىدانند ، جز آنچه خدا مىخواهد اراده نمىكنند ، و جز آنچه او مىطلبد انجام نمىدهند .
و به حكم مخلص بودن ، خدا آنان را براى خويش برگزيده ، و تعلق خاطرى به غير ذات پاك او ندارند .
نه زرق و برق دنيا و نه نعمتهاى عقبى ، و در دل آنها چيزى جز اللَّه نيست ! .
روشن است كسى كه داراى اين ويژگى است لذت و نعمت و موهبت و روزيش چيزى است غير از آنچه ديگران دارند ، چنان كه در آيات بعد مىآيد « * ( أُولئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَعْلُومٌ ) * » : « آنها روزى خاص و ويژه اى دارند كه از ديگران جدا است » .
درست است كه آنها همچون ساير بهشتيان در بهشت زندگى دارند اما بهره آنها شباهتى به بهرههاى ديگران ندارد ( آنها از جلوههاى ذات پاك خدا از لذات باطنى او بهره مىبرند و قلبشان از پيمانه شوق او لبريز ، و غرق عشق و وصال او هستند ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) الميزان جلد 17 صفحه 141 .