1 - به گفتههاى خود ايمان دارد ، و آنچه را كه مىگويد از اعماق جانش برمىخيزد .
2 - هدفش از بحث ، حقجويى و حقطلبى است ، نه برترىجويى و تفوق طلبى .
3 - او هرگز نمىخواهد طرف را تحقير كند و خود را بزرگ نمايد .
4 - او آنچه مىگويد از طريق دلسوزى مىگويد و منافع شخصى و خصوصى در اين كار ندارد .
5 - او براى طرف مقابل احترام قائل است و به همين دليل در تعبيرات خود نزاكت در بحث را فراموش نمىكند .
6 - او نمىخواهد حس لجاجت طرف را بى جهت برانگيزد ، و اگر در باره موضوعى به اندازه كافى بحث شده به همان قناعت مىكند ، و از اصرار در بحث و به كرسى نشاندن حرف خويش پرهيز دارد .
7 - او منصف است و جانب انصاف را هرگز از دست نمىدهد ، هر چند طرف مقابل اين اصول را رعايت نكند .
8 - او نمىخواهد افكار خود را بر ديگران تحميل كند ، بلكه علاقه دارد جوششى در ديگران ايجاد كند تا در عين آزادى ، اين خود جوشى آنها را به حقيقت برساند .
دقت در آيات فوق طرز بر خورد پيامبر ص - به فرمان خدا - با مخالفان كه توأم با ريزه كاريهاى جالبى بود گواه بسيار زنده اى بر بحثهاى بالاست .
او گاه تا اينجا پيش مىرود كه حتى دقيقا تعيين نمىكند كه ما در طريق هدايتيم و شما در طريق گمراهى ، بلكه مىگويد : « ما يا شما در طريق هدايتيم يا در ضلالت » تا در فكر فرو روند كه نشانههاى هدايت و ضلالت در كدامين گروه است ؟
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 88
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٨