ديار عدم مىشوند « اگر نازى كند يك دم ، فرو ريزند قالبها » ! .
جالب اينكه مىگويد : * ( مِثْقالَ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَلا فِي الأَرْضِ ) * يعنى موجوداتى كه به اندازه سنگينى يك ذره بى مقدار مالك چيزى در اين آسمان بيكران و زمين پهناور نيستند چه مشكلى را از خود مىتوانند حل كنند تا از شما ؟ ! در اينجا فورا اين سؤال به ذهن مىآيد كه اگر چنين است پس مساله « شفاعت » شفيعان چه مىشود ؟
در آيه بعد به پاسخ اين سؤال پرداخته ، چنين مىگويد : اگر شفيعانى در درگاه خدا وجود دارند آن هم به اذن و فرمان او است ، زيرا : « هيچ شفاعتى نزد او جز براى كسانى كه اذن داده فايده ندارد » ( * ( وَلا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ عِنْدَه إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَه ) * ) .
بنا بر اين بهانه بت پرستان براى پرستش بتها كه مىگفتند هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّه : « اينها شفيعان ما نزد خدايند » ! ( يونس - 18 ) به اين وسيله قطع مىشود ، چرا كه خدا هرگز اجازه شفاعتى به آنها نداده است .
در اينكه جمله * ( إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَه ) * ( مگر كسى كه براى او اذن دهد ) اشاره به شفيعان است يا شفاعت شدگان ؟ مفسران دو احتمال دادهاند ، اما به تناسب اينكه در آيه قبل سخن از بتها مطرح بود و آنها بتها را شفيعان خود مىپنداشتند مناسب اين است كه اشاره به « شفيعان » باشد .
آيا منظور از « شفاعت » در اينجا شفاعت در دنياست يا آخرت ؟ هر دو محتمل است ، ولى جملههاى بعد نشان مىدهد كه نظر به شفاعت آخرت مىباشد .
لذا بعد از اين جمله چنين مىگويند : در آن روز اضطراب و وحشتى بر دلها چيره مىشود ( هم شفاعت كنندگان و هم شفاعت شوندگان غرق در اضطراب مىشوند ، و در انتظار اين هستند كه ببينند خداوند به چه كسانى اجازه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 79
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٩