تفسير : برترين معيار شناخت
اين سوره با جمله « تبارك » آغاز مىشود كه از ماده « بركت » است و مىدانيم بركت داشتن چيزى عبارت از آن است كه داراى دوام و خير و نفع كامل باشد .
مىفرمايد : « پر بركت و زوال ناپذير است خدايى كه » فرقان « را بر بنده اش نازل كرد ، تا جهانيان را انذار كند » ( * ( تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِه لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً ) * ) ( 1 ) .
جالب اينكه مبارك بودن ذات پروردگار به وسيله نزول فرقان ، يعنى قرآنى كه جدا كننده حق از باطل است معرفى شده ، و اين نشان مىدهد كه برترين خير و بركت آن است كه انسان وسيله اى براى شناخت - شناخت حق از باطل - در دست داشته باشد ! اين نكته نيز قابل توجه است كه « فرقان » گاه به معنى « قرآن » و گاه به معنى معجزاتى كه روشنگر حق از باطل است ، و گاه در مورد تورات به كار رفته است ، ولى در اينجا با قرائنى كه در آيه و آيات بعد است منظور قرآن است .
در بعضى از روايات هنگامى كه از امام صادق ع مىپرسند كه آيا ميان « قرآن » و « فرقان » فرقى است ؟ مىفرمايد : « قرآن اشاره به مجموع اين كتاب آسمانى است ، و فرقان اشاره به آيات محكمات است » ( 2 ) .
اين سخن منافات با فرقان بودن همه آيات قرآن ندارد و منظور اين است كه آيات محكمات قرآن مصداق روشنتر و بارزترى براى فرقان و جداسازى
هامش
( 1 ) در جلد ششم صفحه 208 ذيل آيه 56 سوره اعراف ريشه اصلى « بركت » تشريح شده است .
( 2 ) تفسير برهان جلد 3 صفحه 155 .