دهيد ، و همچنين غلامان و كنيزان صالح و درستكارتان را « ( * ( وَأَنْكِحُوا الأَيامى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَإِمائِكُمْ ) * ) .
« ايامى » جمع « ايم » ( بر وزن قيم ) در اصل به معنى زنى است كه شوهر ندارد ، سپس به مردى كه همسر ندارد نيز گفته شده است ، و به اين ترتيب تمام زنان و مردان مجرد در مفهوم اين آيه داخلند خواه بكر باشند يا بيوه .
تعبير « انكحوا » ( آنها را همسر دهيد ) با اينكه ازدواج يك امر اختيارى و بسته به ميل طرفين است ، مفهومش اين است كه مقدمات ازدواج آنها را فراهم سازيد ، از طريق كمكهاى مالى در صورت نياز ، پيدا كردن همسر مناسب ، تشويق به مساله ازدواج ، و بالآخره پا در ميانى براى حل مشكلاتى كه معمولا در اين موارد بدون وساطت ديگران انجام پذير نيست ، خلاصه مفهوم آيه به قدرى وسيع است كه هر گونه قدمى و سخنى و درمى در اين راه را شامل مىشود .
بدون شك اصل تعاون اسلامى ايجاب مىكند كه مسلمانان در همه زمينهها به يكديگر كمك كنند ولى تصريح به اين امر در مورد ازدواج دليل بر اهميت ويژه آن است .
اهميت اين مساله تا به آن پايه است كه در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم :
افضل الشفاعات ان تشفع بين اثنين فى نكاح حتى يجمع اللَّه بينهما :
« بهترين شفاعت آن است كه ميان دو نفر براى امر ازدواج ميانجيگرى كنى ، تا اين امر به سامان برسد » ! ( 1 ) .
در حديث ديگرى از امام كاظم موسى بن جعفر ( ع ) مىخوانيم :
ثلاثة يستظلون بظل عرش اللَّه يوم القيامة ، يوم لا ظل الا ظله ، رجل زوج اخاه المسلم او اخدمه ، او كتم له سرا
« سه طايفهاند كه در روز قيامت در سايه عرش خدا قرار دارند ، روزى كه سايه اى جز سايه او نيست : كسى كه وسائل تزويج برادر مسلمانش
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه جلد 14 صفحه 27 ( باب 12 از ابواب مقدمات نكاح ) .