و بعضى به معنى همه معاصى .
و بعضى به معنى دروغ .
و بعضى به معنى دشنام يا مقابله دشنام به دشنام .
و بعضى به معنى غنا و لهو و لعب .
و بالآخره بعضى به معنى شرك ، تفسير كردهاند همه اينها مصداقهاى آن مفهوم جامع و كلى است .
البته لغو تنها شامل سخنان و افعال بيهوده نمىشود بلكه افكار بيهوده و بى پايه اى كه انسان را از ياد خدا غافل و از تفكر در آنچه مفيد و سازنده است به خود مشغول مىدارد همه در مفهوم لغو جمع است .
در واقع مؤمنان آن چنان ساخته شدهاند كه نه تنها به انديشههاى باطل و سخنان بى اساس و كارهاى بيهوده دست نمىزنند ، بلكه به تعبير قرآن از آن « معرض » و رويگردانند .
در آيه بعد به سومين صفت مؤمنان راستين كه جنبه اجتماعى و مالى دارد اشاره كرده مىگويد : « آنها كسانى هستند كه زكات را انجام مىدهند » ( * ( وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكاةِ فاعِلُونَ ) * ) ( 1 ) .
و از آنجا كه اين سوره - همانگونه كه قبلا نيز گفتيم - از سوره هايى است كه در مكه نازل شده و در آن هنگام حكم زكات معمولى نازل نگرديده بود ، مفسران در تفسير اين آيه گفتگوهاى مختلفى دارند .
هامش
( 1 ) « زكات » در اينجا معنى مصدرى دارد و به همين دليل تعبير « فاعلون » بعد از آن آمده است ، اين احتمال را نيز بعضى از مفسران دادهاند كه زكات به همان معنى معروفش يعنى مقدارى از مال مىباشد ، در اين صورت فاعلون به معنى « مؤدون » ( ادا كنندگان ) خواهد بود .