شان نزول :
از روايات مختلفى كه در شان نزول آيه وارد شده و مفسران در تفاسير گوناگون آوردهاند چنين استفاده مىشود كه دو قبيله در ميان قبائل عرب به نام « بنى ضمره » و « اشجع » وجود داشتند كه قبيله اول با مسلمانان پيمان ترك تعرض بسته بودند و طايفه اشجع با بنى ضمره نيز هم پيمان بودند .
بعضى از مسلمانان از قدرت طايفه بنى ضمره و پيمان شكنى آنها بيمناك بودند ، لذا به پيغمبر اكرم ص پيشنهاد كردند كه پيش از آنكه آنها حمله را آغاز كنند مسلمانان به آنها حمله ور شوند ، پيغمبر ص فرمود :
كلا فانهم ابر العرب بالوالدين و اوصلهم للرحم و اوفاهم بالعهد
: « نه ، هرگز چنين كارى نكنيد ، زيرا آنها در ميان تمام طوائف عرب نسبت به پدر و مادر خود نيكوكارترند ، و از همه نسبت به اقوام و بستگان مهربانتر ، و به عهد و پيمان خود از همه پايبندترند » ! پس از مدتى مسلمانان با خبر شدند كه طايفه اشجع به سركردگى « مسعود بن رجيله » كه هفتصد نفر بودند به نزديكى مدينه آمدهاند ، پيامبر ص نمايندگانى نزد آنها فرستاد تا از هدف مسافرتشان مطلع گردد آنها اظهار داشتند آمدهايم قرار داد ترك مخاصمه با محمد ص ببنديم ، هنگامى كه پيامبر ص چنين ديد دستور داد مقدار زيادى خرما به عنوان هديه براى آنها بردند ، و سپس با آنها تماس گرفت و آنها اظهار داشتند ما از يك طرف توانايى مبارزه با دشمنان شما را نداريم ، چون عدد ما كم است ، و نه قدرت و تمايل به مبارزه با شما را داريم ، زيرا محل ما به شما نزديك است لذا آمدهايم كه با شما پيمان ترك تعرض ببنديم ، در اين هنگام آيات فوق نازل شد و دستورهاى لازم در اين زمينه به مسلمانان داد .
از پاره اى از روايات استفاده مىشود كه قسمتى از آيه درباره طايفه