در شرح كتاب فصوص روش جندي اين است كه يك يا چند سطر را از فصوص نقل مىكند و آن وقت به بحث مفصل دربارهء تمام جوانب و فروع اين عبارات مىپردازد ، بدون اينكه دربارهء كلمات و يا صرف و نحو آنها سخنى بگويد . چنين معلوم مىشود كه جندي به اين مسائل تفصيل بيش از اندازه داده است ، تا بدانجا كه بسيارى از شارحان بعدى آن را اطناب دانستهاند . جامى در نقد النصوص مكرر از او نقل قول مىكند ، ولى تقريبا بدون استثنا و بر خلاف نقل قولهايى كه از ساير شارحان مىكند چند جمله و گاهى نصف عبارات او را حذف مىكند . در جائى از نقد النصوص هم ( 208 / 22 ) از يكى از شارحان ديگر فصوص نقل مىكند و مىگويد كه جندي كلماتى در اين باب دارد كه يكى از شارحان به اين صورت تلخيص كرده است . شايد دليل اينكه با وجود اهميت فوق العاده اى كه شرح جندي دارد هنوز به طبع نرسيده است همانا اطناب آن است . به هر حال استاد آشتيانى مشغول تصحيح اين شرح است .
ج . شرح كاشانى
در شرح كاشانى ، كه شايد حدود سى يا چهل سال پس از شرح جندي نوشته شده ، بحثها از يك طرف بسيار مختصرتر مىشود و از طرف ديگر توضيح بيشترى دربارهء معنى كلمات داده مىشود . جندي معمولا چند جمله را از فصوص نقل مىكند و آن وقت به مسائل مربوط به آن مىپردازد ، بدون اينكه در واقع سعى كند معنى ألفاظ و جمله بندى عبارات شيخ را توضيح دهد . ولى كاشانى آگاه است كه خواننده ممكن است خود عبارات شيخ را نفهمد . اين است كه نخست معنى عبارات را شرح مىدهد ، و سپس به مباحث مربوط به آن مىپردازد . كاشانى نيز مانند جندي خود صاحب نظر است و گاهى مباحث و مطالب تازه اى را بر فصوص مىافزايد .
د . شرح قيصرى
اين شرح ، كه ظاهرا مدتى بعد از شرح كاشانى نوشته شده ، از نظر سبك شرح كتاب فصوص به شرح كاشانى شباهت دارد ، ولى قيصرى خيلى بيشتر از كاشانى
نقد النصوص في شرح نقش الفصوص — صفحة مقدمة ويليام چيتيك 41
مساهمون: ويليام چيتيك
صمقدمة ويليام چيتيك ٤١