مثنوى هم مىگويد :
الشقىّ من شقى في بطن ام * من سمات الجسم يعرف حالهم ( 1 )
كه اشاره دارد به آيه يعرف المجرمون بسيماهم ( 2 ) امّا اين در مورد خاص است ، مثل آيه شريفه و سيرى اللّه عملكم و رسوله و المؤمنون ( 3 ) نه هر كس .
امّا جواب اين موضوع ، صدوق بسند صحيح از ابن ابى عمير روايت كرده از امام موسى بن جعفر ( عليهما السلام ) كه سئوال شد از معنى حديث نبوى :
الشقىّ من شقى في بطن امّه ، و السعيد من سعد في بطن امّه حضرت در جواب فرمودند : شقى كسى است كه خداوند مىداند - در حالى كه او در شكم مادر است - در آينده كار اشقياء را انجام خواهد داد ، و سعيد كسى است كه خداوند مىداند - در حالى كه او در شكم مادر است - عمل نيك بختان را انجام خواهد داد . سپس سؤال شد از تتمّه حديث كه مىفرمايد : « واعملوا فكلٌّ ميّسر لما خلق له » ؟ فرمودند : همانا خداوند عزّ و جلّ جن و انس را آفريد تا او را عبادت كنند ، و آنان را خلق نكرد تا او را معصيت كنند ، و اين است معناى كلام خداى عزّ و جلّ كه مىفرمايد : « و ما خلقت الجنّ و الإنس الاّ ليعبدون » ( 4 ) فيسّر كلاً لما خلق له ( 5 ) ، فالويل لمن استحبّ العمى على الهدى . ( 6 )
« جن و انس را خلق نكرده ام مگر براى آن كه عبادت كنند ، پس هر يك را در راه
هامش
1 - مثنوى : دفتر اوّل ، 3585 ، در نسخه نيكلسون مصراع دوم چنين است : « من سمات اللّه يعرف كلّهم » .
2 - سوره مباركه الرحمن ، آيه 41 . يعنى : شناخته شوند گناهكاران به چهرههاشان .
3 - سوره توبه ، آيه 105 . يعنى : زود است ببيند خدا كردار شما را و رسولش و مؤمنان .
4 - سوره الذاريات ، آيه 56 .
5 - براى توضيح بيشتر به كتاب وسائل الشيعه باب 19 مقدّمه عبادات حديث 6 و 7 مراجعه كنيد .
6 - سوره الذاريات ، آيه 56 .