بر كتاب مثنوى ، اثر مولوى معروف بود . ايشان در اين رساله فرموده است :
اشعار مثنوى را به علت عجله فقط به نشانه صفحه از روى نسخه مرحوم وقار كه در دست داشتم ثبت كردم ، و بعد فرموده : اى كاش كسى اين نوشتهها را مبوّب مىكرد . نويسنده با توفيق پروردگار و استمداد از روح آن مرحوم تا اندازهاى اين آرزو را جامه عمل پوشاندم ، و به جهت امكانات بيشترى كه در دست داشتم با قلّت بضاعت مطالب طرح شده در رساله را توضيح بيشترى دادم .
اين تذكر لازم است كه به تبع مرحوم صاحب رساله روى سخن من با كتاب مثنوى است نه مولوى ، مگر آنكه بالتبع اسم از مولوى به ميان آيد ، و از اين جهت نوعاً به « مثنوى گويد » تعبير مىشود ، و نيز مانند رساله بعض موضوعات مورد بحث و نقد قرار مىگيرد ، نه همه موضوعات مثنوى .
در اين كتاب چند نسخه مثنوى مورد مراجعه و استفاده قرار گرفته است ، ولى شماره گذارى از روىِ يكى از نسخههاى « نيكُلسون » مستشرق معروف است ، و شماره اشعار كه آدرس داده شده مربوط به همان نسخه مىباشد ، كه با نسخههاى ديگر احياناً پنج شماره يا بيشتر و كمتر ، ممكن است تقدّم و تأخّر داشته باشد .
از اهل نظر و تحقيق استدعا دارم كه آنچه اشتباه شده تصحيح و تكميل فرمايند ، واللّه ولىّ التوفيق .
نقدى بر مثنوى ( فارسي ) — صفحة 150
مساهمون: ميرزا علي اكبر المصلايي
ص١٥٠