سودمند از خود به يادگار گذاشته ، كه دربارهاش گفتهاند : « صاحب قلب سليم ، و روى نيكو ، و طبع مستقيم ، و مؤلفات نمكين و ظريف در روش و آداب ، و فوائد نادرى بوده كه گوهرهاى موجود در نوشتههاى اهل روايت را در بر دارد ، و داستانهاى كمياب و آثار موجود در كتاب انوار و نوادر الاخبارش ، كه نزديك به انوار است ، در سبك و مقدار ، و همچنين كتاب زهر الربيع و مقامات النجاة ، بلكه هر چه به او منسوب است ، از مجموعهها و مقالات ، بيشتر از آن است كه ; امثال اين كتاب ، كه با شتاب نوشته شده است ، از عهده توصيف آنها بر آيد » ( 1 ) .
« و بالجمله در كتب سيد نعمت اللّه فوائد و لطائف و حكايات شيرين ، بسيار پيدا مىشود » ( 2 ) .
« و سيد جزائرى اعلى اللّه مقامه از جمله نويسندگانى است كه به سرعت قلم و كثرت تأليف موصوف ، و آثار خامه مباركش در عالم تشيع معروف است ، بر خلاف غالب پر نويسان . مؤلفات آن حضرت ، گذشته از جلالت و سلاست ، تحقيقات مهمه ، و نكات و فوائد بى شمارى را متضمن مى باشد ، و از نظر ادبى نيز مهم و مطبوع است . بر عكس كتب بعضى از مؤلفين ، كه با اينكه با اطلاع كامل در ادب عرب نوشته شده ، كمتر به مذاق ادباء مى چسبد » ( 3 ) .
نا گفته نماند كه جميع مؤلفات سيد عربى هستند . و اينك مى پردازيم به نامبردن آنها .
هامش
( 1 ) روضات الجنات : 728 و 730 .
( 2 ) فوائد الرضوية : 624 .
( 3 ) شجره طيبه ، نسخه خطى .