در اول صفحه بودند :
تغرّب عن الأوطان في طلب العُلى * وسافر ففي الأسفار خمس فوائد
تفرّج هم واكتساب معيشة * وعلم وآداب وصحبة ماجد
و اين ابيات هم مناسبت كامل با مطلوب دارد به ويژه ( صحبة ماجد ) پس مسافرت به شيراز نمود . و معقول را از فيلسوف ملا صدر الدين شيرازى فرا گرفت و دختر او را تزويج نمود » ( 1 ) .
محدث مزبور درباره فيض چنين اظهار عقيده كرده « فاضلى محدث و اخبارى متعصب بوده و طعن بسيار بر مجتهدان دارد بويژه در سفينة النجاة ( 2 ) بلكه در آن رساله بعضى از علما را نسبت به كفر داده چه رسد به فسق مثل آنجا كه اين آيه را آورده ( . . . يا بُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنا . . . ) ( 3 ) و اين تفريط و غلو صرف است ، با اينكه خود مقالاتى دارد مطابق مذهب صوفيه و فلاسفه كه نزديك به كفر است العياذ باللّه مثل آنجا كه كلامش دلالت دارد بر وحدت وجود و رسالهاى از او ديدهام زشت و صريح در قول مذكور و در آن رساله مطابق اعتقادات ابن عربى زنديق ( 4 ) سخن گفته و نقل
هامش
( 1 ) لؤلؤة البحرين : 130 .
( 2 ) اين كتاب با ترجمه فارسى آن در پاورقى چاپ شده است .
( 3 ) هود : 42 .
( 4 ) زنديق يعنى كافر و بى دين بعضى گفتهاند تصحيف زن دين يعنى پيرو زنى كه مدعى نبوت بوده ، و يا
اينكه زند نام كتاب مانى ، قائل به روشنائى و تاريكى است ، و اينكه علت همه خوبى ها روشنى و
علت همه بدى ها تاريكى است ، بوده . و زنديق ها پيروان او هستند ، ولى بعدها بر هر كافرى اطلاق
شده است .