Skip to main content

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — Page 651

Contributors:

P.651

قانون عدم تكرار رويدادها با رجوع هر شىءاى به اصل خود منافات دارد

جلال الدين مخصوصاً در دفتر اول بارها اين مطلب را مانند يك اصل گوشزد كرده است كه : « كل شىء يرجع الى اصله » . ( هر چيز به اصل خود بر مىگردد ) . براى اين اصل شواهدى از طبيعت آورده است ( مراجعه شود به دفتر اول ) ، ولى در ابياتى كه فعلًا مورد تفسير ما است درست بر ضد آن اصل صحبت مىدارد و مىگويد :
هيچ آينه دگر آهن نشد هيچ نانى گندم خرمن نشد هيچ انگورى دگر غوره نشد هيچ ميوهء پخته با كوره نشد
چون اصل عدم تكرار علمىتر و ثابتتر است بايستى مقصود جلال الدين را در آن ابيات يك معناى عمومى معمولى بدانيم ، مثلًا مىبينيم به طور طبيعى موش از نطفهء موش و گربه از نطفهء گربه و ميوهء هلو از هستهء هلو توليد مىشود و الا با نظر علمى و واقع بينى قانون تشخص و حركت و باز بودن سيستم جهان كه حتى خود جلال الدين بارها تكرار كرده است هيچ رويدادى از آن نقطه كه عبور كرده است دوباره به آن نقطه باز گشت نخواهد كرد .