به هشت مورد از نداهاى وارد شده در منابع شيعه دست يافته است ودر منابع
سنى ها نيز نزديك به همين رقم ديده مىشود ، اما به نظر مىرسد كه تنها يك نداى
آسمانى ، آن هم در ماه رمضان شنيده مىشود وتصور نداهاى مختلف ناشى از
اختلاف روايات ، در تعيين زمان آن است . والله العالم .
* *
پس از اين دو نشانه ، يعنى ، خروج سفيانى در ماه رجب ونداى آسمانى در ماه
رمضان ، تا ظهور حضرت در ماه محرم ، نزديك شش ماه باقي است . منابع روائي
سنى ها شمارى از اقدامات امام ( عليه السلام ) را در اين فاصله بيان كردهاند . از جمله ، ارتباط
آن حضرت با ياران خود در مدينه منوره ومكة مكرمه وديدار وى با كساني كه از
أطراف جهان با شوق واضطراب جهت بيعت با أو ، در جستجوى حضرتند . از آن
جمله هفت تن از دانشمندان كشورهاى مختلف كه بدون قرار قبلي ، امام را در مكة
ملاقاة مىكنند در حالي كه هر كدام در شهر خود از سيصد وسيزده نفر از افراد
متدين ومخلص بيعت گرفتهاند ، آنها از طرف پيروانشان ، با آن بزرگوار بيعت
مىنمايند ، واميد دارند كه با پذيرش بيعتشان از طرف امام ، جزو 313 ياور
حضرت محسوب گردند كه پيامبر خدا از آن خبر داده است .
روايت هاى شيعه ، اين شش ماه را مرحله ظهور غير علني بعد از غيبت كبرى ،
قلمداد مىكنند وآن را منطبق با اين كلام أمير مؤمنان ( عليه السلام ) مىدانند كه فرمود : " ظاهر
شدن أو ابهام آميز است تا آنكه نام ويادش همه جا را فرا گيرد ، وامرش آشكار گردد " ( 1 ) يعنى ظهور
حضرت به تدريج آغاز مىگردد وسپس موضوع براي مردم آشكار مىگردد
واحتمال دارد ظهور تدريجي حضرت ، بدان جهت باشد كه امر ظهور وپذيرش مردم
هامش
( 1 ) بحار : 52 / 3 .