راست شده و بايستد و به ركوع رود و اگر ايستادن را انجام داده باشد و بعد از
خم شدن ركوع را فراموش كرده باشد ، بايد به صورت ركوع كننده برخيزد تا به
مرتبه ركوع برسد ( 1 ) ، و سپس ركوع را بجا آورد ( 2 ) ، و اگر قدرى خم شده و به
مرتبه ركوع نرسيده ، ركوع را فراموش كرد احوط آن است كه تا به مرتبهاى كه آن را
فراموش كرده بوده ، برگردد .
( مسأله 844 ) : اگر يك ركوع را در نماز زياد كند نمازش باطل است ،
چه در دو ركعت اول و چه در غير آن ، و چه به مقدار تشهد بنشيند يا ننشيند .
( مسأله 845 ) : شخص اگر در بجا آوردن ركوع شك كند و ايستاده باشد
بايد آن را انجام دهد و اگر ايستاده است ولى نمى داند كه قيام قبل از ركوع است
يا بعد از آن ، بايد ركوع را بجا آورد و اگر داخل در سجده شد آن شك اعتبار
ندارد ، و هر گاه به قصد سجده كردن خم شد و شك كرد كه ركوع بجا آورده يا نه ،
نيز شك او اعتبارى ندارد ( 3 ) .
( مسأله 846 ) : اگر ركوع را تلافى كند و بعد به خاطرش بيايد كه آن را
انجام داده است نمازش باطل است .
هامش
( 1 ) محمد كاظم طباطبائى : مشكل است چون ممكن است كه از باب نسيان
طمأنينه و ذكر باشد نه ركوع ، پس احوط اعاده نماز بعد از اتمام آن با تدارك ركوع
و يا با عدم آن است .
( 2 ) محمد باقر شيرازى : ممكن است گفته شود كه اگر فراموشى بعد از رسيدن
به حد ركوع باشد ، اين فراموشى داخل در فراموشى طمأنينه و ذكر است پس احتياط
در اين صورت آن است كه تدارك ركوع نكند و بعد از فراغ از نماز آن را اعاده كند و
اگر چنانچه مؤلف فرموده باشند كه تدارك ركوع بنمايد نيز بايد نماز را اعاده كند .
( 3 ) شيخ انصارى : احوط تدارك ركوع با اعاده نماز است .
ميرزاى شيرازى - محمد باقر شيرازى : معتبر عدم اعتنا چنانچه در متن
است مى باشد و بعيد نيست كه اولى باشد و در هر صورت اعاده نماز را ترك ننمايد .