رسول صلى الله عليه وآله در دهه آخر ماه رمضان رختخواب خود را جمع مىكرد وكمر خود را محكم مىبست براي عبادت ودر شب بيست وسوم أهل خود را بيدار مىكرد وآنها را كه خواب ربوده بود آب به صورتشان مىپاشيد ) وحضرت فاطمه صلوات الله عليها نمىگذاشت در اين شب احدى از اهلش بخوابد وعلاج مىفرمود خواب آنها را به كمي طعام ومهيا مىكرد آنها را براي احياء آن شب از روز يعنى امر مىفرمود كه روز را خواب واستراحت كنند كه شب خوابشان نبرد واحيا بدارند ومىفرمود كه محروم كسى است كه از خير امشب محروم بماند ( وروايت شده كه : حضرت صادق عليه السلام سخت مريض شده بود چون شب بيست وسوم ماه رمضان شد موالى خود را امر فرمود كه حركتش دادند به مسجد بردند وآن شب را در مسجد بود تا به صبح ) علامه مجلسي رحمة الله عليه فرموده كه هر مقدار قرآن كه ممكن باشد در اين شب بخواند ودعاهاى صحيفة كامله را بخواند خصوصا دعاى مكارم الأخلاق ودعاى توبه وروزهاى اين شبها را نيز بايد حرمت داشت وبه عبادت وتلاوت ودعا بسر آورد زيرا كه در أحاديث معتبره وارد شده است كه روز قدر در فضيلت مثل شب قدر است
شب بيست وهفتم
بالخصوص غسل وارد شده ومنقول است كه : حضرت امام زين العابدين عليه السلام در اين شب اين دعا را مكرر مىخواند از أول شب تا به آخر شب اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي التَّجَافِيَ عَنْ دَارِ الْغُرُورِ والإِنَابَةَ إِلَى دَارِ الْخُلُودِ والاسْتِعْدَادَ لِلْمَوْتِ قَبْلَ حُلُولِ الْفَوْتِ
شب آخر ماه
شب بسيار مباركى است واز براي اين شب چند عمل است
أول غسل
دوم زيارة امام حسين عليه السلام
سوم خواندن سوره انعام وكهف ويس وصد مرتبه
أَسْتَغْفِرُ اللَّه وأَتُوبُ إِلَيْه
چهارم بخواند اين دعا را كه شيخ كلينى از حضرت صادق عليه السلام نقل كرده اللَّهُمَّ هَذَا شَهْرُ رَمَضَانَ
الَّذِي أَنْزَلْتَ فِيه الْقُرْآنَ وقَدْ تَصَرَّمَ وأَعُوذُ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ يَا رَبِّ أَنْ يَطْلُعَ الْفَجْرُ مِنْ لَيْلَتِي هَذِه أَوْ يَتَصَرَّمَ شَهْرُ رَمَضَانَ ولَكَ قِبَلِي تَبِعَةٌ أَوْ ذَنْبٌ تُرِيدُ أَنْ تُعَذِّبَنِي بِه يَوْمَ أَلْقَاكَ
پنجم بخواند دعاى يا مدبر الأمور
كه در اعمال شب بيست وسوم ص 230 گذشت
ششم وداع كند ماه رمضان را به دعاهاى وداع
كه شيخ كلينى وصدوق وشيخ مفيد وطوسى وسيد بن طاوس رضوان الله عليهم نقل كرده اند وشايد بهترين آنها دعاى چهل وپنجم صحيفة كامله باشد وسيد بن طاوس روايت كرده است از حضرت صادق عليه السلام كه : هر كه در شب آخر ماه رمضان وداع كند آن ماه شريف را وبگويد اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْه آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ صِيَامِي لِشَهْرِ رَمَضَانَ وأَعُوذُ بِكَ أَنْ يَطْلُعَ فَجْرُ هَذِه اللَّيْلَةِ إِلا وقَدْ غَفَرْتَ لِي بيامرزد حق تعالى أو را پيش از آنكه صبح كند وروزى فرمايد أو را توبه وانابه سيد وشيخ صدوق