براى كسانى است كه ايمان آوردند . سپس خداوند طيبات را در آخرت مخصوص كسانى مىداند كه ايمان آوردهاند و اين طيبات نصيب مشركان نخواهد شد ؛ يعنى
« خالِصَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ »
( 1 ) و با سندى از عكرمه ، غلام ابن عباس ، سخن را دربارهء اين عده از اهل جاهليّت و آنچه را كه حرام مىدانستهاند ذكر كرده و علّت آن را تفصيل مىدهد و مىگويد : بعضى از قريش و طوائفى از كنانه و كسانى كه به قبايل بنى عامر بن صعصعه و خزاعه و ثقيف و اوس و خزرج وابسته بودند در ايام حج گوشت نمىخوردند و جز از راه پشت بام به خانه نمىآمدند و موهاى زايد را زايل نمىكردند و تنها خون مىگرفتند و حجامت مىكردند و هنگامى كه مىخواستند حج را به جاى آوردند ، لباسهايشان را در مىآوردند و مىگفتند : اين لباسهايى است كه در آن گناه كردهايم و اكنون مىخواهيم با طهارت و پاكى به سوى خدا ايمان برويم ، پس چه كسى يك لنگ به ما عاريه مىدهد ؟ و اگر لنگى نمىيافتند به صورت عريان طواف مىكردند و وقتى كه از طواف فارغ مىشدند ، همان لباسها را دوباره مىپوشيدند .
و در آن ، با سندى از سعيد بن جبير آمده است كه گفت : مردم به صورت عريان كعبه را طواف مىكردند و مىگفتند : با لباسى كه در آن گناه كردهايم ، طواف نمىكنيم . در اين ميان زنى آمد و لباسهايش را درآورد و شروع به طواف نمود و در حالى كه دستش را بر عورتش گذاشته بود و مىگفت :
اليوم يبدو بعضه او كله * فما بدا منه فلا احلّه
امروز بعضى از آن يا تمام آن ديده مىشود و هر چه از آن ديده شود حلال نمىدانم ! پس اين آيه نازل شد :
« يا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ »
؛ اى بنى آدم ، جامههاى آراسته را در هر مسجد در بر كنيد .
در اين سوره آمده است :
« وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ »
« 1 » ؛ چون قرآن خوانده شود گوش كنيد و ساكت باشيد شايد مشمول رحمت او واقع شويد .
( 2 ) طبرسى در مجمع البيان از ابو جعفر امام صادق و زهرى و مجاهد از سعيد بن مسيّب و سعيد بن جبير از عبد الله بن مسعود و ابن عباس نقل مىكند كه گفتند : مسلمانان در ميان نماز به همديگر سلام مىكردند و سخن مىگفتند و اگر كسى وارد مىشد و از آنها مىپرسيد كه چقدر
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) ، 204 .