شرح لغات :
الشهر الحرام - ماه حرام و علت اينكه اين ماهها را بنام ماه حرام ناميدهاند اينست كه جنگ و مانند آن در اين ماهها حرام است .
حرمات - جمع حرمت و آن چيزيست كه بايد حفظ و نگهدارى شود و هتك آن حرام است .
قصاص گرفتن حق مظلوم است از ظالم .
اعتدى - ستم كرد و با فعل « عدى » بيك معنا است اگر چه بعضى گفتهاند كه كلمه « اعتدى » ظلم بيشترى را مىرساند .
تفسير :
سپس خداوند حكم جنگ در ماههاى حرام را بيان مىكند و ميفرمايد :
« الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ
، و منظور از اين ماه حرام همان ذو القعده است و همان ماهى بود كه پيامبر قصد مكه داشت در آن ماه و مشركان جلوگيرى كردند و بالآخره پيمان « حديبيه » منعقد شد .
در معناى اين آيه
« الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ »
( ماه حرام در برابر ماه حرام ) دو وجه بيان شده است :
1 - در آيه كلمه « قتال » ( جنگ ) حذف شده است و معنايش اينست كه جنگ در ماه حرام در برابر جنگ در همين ماه است .
2 - اين ماه حرام « ذو القعده » در سال هفتم بعثت كه مسلمين موفق به زيارت خانه كعبه و عمره شدند در مقابل آن ماه حرام ذو القعده سال ششم بعثت كه مشركان جلوگيرى كردند .
ماههاى حرام چهار ماه است : « ذو القعده ، ذو الحجه محرم و رجب ) كه سه ماه اول پى در پى ( سرد ) است و ماه رجب ، فرد است .
در اين ماه اعراب جنگ را حرام ميدانستند حتى كسى قاتل پدر و يا برادرش را ميديد در اين ماه او را نميكشت .