تفسير :
خداوند مسلمانان را مخاطب قرار داده طرز جنگ با كفار را براى آنان بيان مىكند كه شما هر كجا آنها را يافتيد بكشيد و همانطور كه آنها شما را از مكه بيرون كنيد و كشتن مشركان در ماه حرام اگر چه گناه است ولى شرك و كفر آنها به خدا و پيامبر مهمتر و شر و گناهش بيشتر است .
علت اينكه از شرك و كفر به فتنه تعبير شده اينست كه كفر به هلاكت و بدبختى ميكشاند و فتنه آن چيزيست كه باعث بدبختى و هلاك است .
و برخى گفتهاند « كفر » فساد و تباهى است كه در موقع آزمايش روشن مىشود و لذا به كفر « فتنه » گفته مىشود .
وَ لا تُقاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ حَتَّى يُقاتِلُوكُمْ فِيهِ . . .
- در مسجد الحرام با آنان نجنگيد تا اينكه آنها با شما بجنگند .
منظور ، ممنوعيت شروع به نبرد در مسجد الحرام و كشتن مشركان است مگر اينكه آنان آغاز كند كه مسلمين حق دفاع دارند لذا ميفرمايد اگر آنان دست بجنگ زدند شما نيز به مقابله برخيزيد و با آنها جنگ كنيد كه سزاى كافران همين است اين آيه دلالت دارد كه واجب است كفار را از مكه بيرون كرد تا فتنه و فسادى پيش نيايد و در حديث نيز وارد شده است كه مضمونش اينست « در جزيرة العرب دو آئين نبايد باشد »
.
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 192 ]
فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 192 )
[ ترجمه ]
اگر از كفر و شرك دست بردارند همانا خدا آمرزنده است و مهربانست
شرح لغات
انتهوا : خوددارى كردهاند و ترك گناه نمودند از انتهاء كه به معناى امتناع است .
غفور : پوشاننده گناه بطورى كه گويا نبوده است .