مگر مواردى كه با دليل استثناء شده باشد . وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ . . . - ( تجاوز نكنيد كه خدا تجاوزكاران را دوست نميدارد ) . در بيان اين آيه دو وجه گفته شده است : 1 - فقط با كسانى كه مأمور به جنگ با آنها شدهايد نبرد كنيد و بجنگ ديگران نرويد . 2 - با كسانى كه با شما سر جنگ دارند بجنگيد و از اين مورد تجاوز نكنيد و با كسانى كه با شما كارى ندارند نجنگيد . خدا تجاوزكاران را دوست ندارد و معناى دوست نداشتن اين نوع مدار و بيان غضب خدا و نكوهش مردم است و ما قبلًا معناى دوستى خدا را بيان كرديم .
آيا اين حكم نسخ شد ؟
بعضى گفتهاند كه اين آيه نسخ شده با آيه كريمه « فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ . . . « كه دستور جنگ با مشركان را مطلقاً ميدهد . ولى از ابن عباس و مجاهد نقل شده است كه اين آيه نسخ شد زيرا از اول منظور ، عدم تعرّض نسبت بزنان و كودكان و جنگ با خصوص مردان بوده است و اين حكم همچنين باقى است . و از ائمه عليهم السلام نقل شده است كه فرمودند اين آيه نسخ كرد آيهء ديگرى را كه ميفرمايد ، « كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ » « 1 » از كشتن مشركان دست برداشته نماز را به پا داريد . و همچنين آيه كريمه : « وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ » ( هر كجا آنها را يافتيد بكشيد آنها را ) نسخ كرد آيه ديگرى كه فرمود : « وَ لا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ دَعْ أَذاهُمْ « 2 » » از كفار و منافقان پيروى مكن و دست از تعرض آنها بردار .