شرح لغات
نظم و نزول
تفسير :
لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ . . . - نيكوكارى به اين نيست كه در حال نماز به طرف معيّنى - از مشرق يا مغرب - روى كنيد چون نماز از اين جهت مورد امر قرار گرفته است كه داراى مصلحت مخصوصى است و ضمناً انسان را از فساد و انحراف باز ميدارد و همچنين عبادات ديگر براى اين جهت مورد امر واقع شدهاند كه مصالح معيّنى بر آنها مترتّب است و راه تحصيل مصالح و جلوگيرى از مفاسد بر حسب اوقات و ازمان فرق مىكند بنا بر اين نيكوكارى و تحصيل مصالح تنها در اين است كه از اوامر خداوند پيروى شود نه اينكه در حال نماز به طرف معينى توجه شود . اين موضوع مقياس ساير عبادات و طاعات نيز قرار ميگيرد . اين وجه را ابن عباس و مجاهد گفتهاند . ابو مسلم نيز آن را اختيار كرده است . قتاده و ربيع ميگويند : مراد اين است كه نيكوكارى در آن نيست كه نصارى