6 - بعضى گفتند « در هنگام نعمت و رفاه به ياد من باشيد تا هنگام شدّت و گرفتارى شما را ياد كنم همانطور كه فرمود فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ » « 1 » يعنى اگر او ( يونس عليه السلام ) بتسبيح و ستايش خدا نمىپرداخت ميبايست تا قيامت در شكم ماهى زيست كند » و در خبر وارد شده است در هنگام رفاه متوجّه خداوند باش تا در هنگام شدت او به تو توجه كند » . 7 - برخى مىگويند : « يعنى شما مرا بوسيلهء دعا ياد كنيد تا بوسيلهء اجابت ياد كنم بدليل قول خداوند ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ « 2 » يعنى بخوانيد تا اجابت كنم » . از حضرت باقر عليه السلام روايت شده است كه فرمود : « پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و إله فرمودند : فرشتهاى كه اعمال را مىنويسد نامه اعمال انسان را اول روز و اوّل شب براى ثبت اعمال مهيّا مىكند شما در اول افعال روزانه و آخر آن ، عمل خيرى انجام بدهيد تا در صحيفهء اعمال شما درج گردد . در اين صورت خداوند ما بين آن دو را انشاء اللَّه مىبخشد زيرا فرمود : « فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ » . ربيع دربارهء اين آيه مىگفت : « ان اللَّه ذاكر من ذكره و زائد من شكره و معذب من كفره يعنى خداوند كسانى را كه به ياد او باشند ياد مىكند و بر نعمت افرادى كه شكر نعمت او را بجا ميآورند ميافزايد و كسانى كه كفران نعمت وى را مىكنند عذاب مينمايد » وَ اشْكُرُوا لِي . . . - يعنى شكر نعمتهاى مرا بجا بياوريد و آنها را اظهار كنيد و به آنها اعتراف بنمائيد . وَ لا تَكْفُرُونِ . . . - يعنى نعمتهاى مرا بواسطهء انكار آنها هرگز نپوشانيد و نعمتى كه مخصوصاً مورد نظر است نعمتى است كه از صدر آيه استفاده گرديد و آن وجود با بركت پيغمبر اسلام صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲ — صفحه 119
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۱۱۹
پاورقی
( 1 ) آيه 143 - 164 سوره الصافات
( 2 ) آيه 60 سورهء غافر