6 - بعضى گفتند « در هنگام نعمت و رفاه به ياد من باشيد تا هنگام شدّت و گرفتارى شما را ياد كنم همانطور كه فرمود
فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ »
« 1 » يعنى اگر او ( يونس عليه السلام ) بتسبيح و ستايش خدا نمىپرداخت ميبايست تا قيامت در شكم ماهى زيست كند » و در خبر وارد شده است در هنگام رفاه متوجّه خداوند باش تا در هنگام شدت او به تو توجه كند » .
7 - برخى مىگويند : « يعنى شما مرا بوسيلهء دعا ياد كنيد تا بوسيلهء اجابت ياد كنم بدليل قول خداوند
ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ
« 2 » يعنى بخوانيد تا اجابت كنم » .
از حضرت باقر عليه السلام روايت شده است كه فرمود : « پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و إله فرمودند : فرشتهاى كه اعمال را مىنويسد نامه اعمال انسان را اول روز و اوّل شب براى ثبت اعمال مهيّا مىكند شما در اول افعال روزانه و آخر آن ، عمل خيرى انجام بدهيد تا در صحيفهء اعمال شما درج گردد .
در اين صورت خداوند ما بين آن دو را انشاء اللَّه مىبخشد زيرا فرمود :
« فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ
» .
ربيع دربارهء اين آيه مىگفت : « ان اللَّه ذاكر من ذكره و زائد من شكره و معذب من كفره يعنى خداوند كسانى را كه به ياد او باشند ياد مىكند و بر نعمت افرادى كه شكر نعمت او را بجا ميآورند ميافزايد و كسانى كه كفران نعمت وى را مىكنند عذاب مينمايد »
وَ اشْكُرُوا لِي . . .
- يعنى شكر نعمتهاى مرا بجا بياوريد و آنها را اظهار كنيد و به آنها اعتراف بنمائيد .
وَ لا تَكْفُرُونِ . . .
- يعنى نعمتهاى مرا بواسطهء انكار آنها هرگز نپوشانيد و نعمتى كه مخصوصاً مورد نظر است نعمتى است كه از صدر آيه استفاده گرديد و آن وجود با بركت پيغمبر اسلام صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است .
هامش
( 1 ) آيه 143 - 164 سوره الصافات
( 2 ) آيه 60 سورهء غافر