تفسير :
اين آيه نيز مربوط بامر قبله است وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ . . . - در معناى اين جمله چهار قول است : 1 - مجاهد و بيشتر مفسرين ميگويند مراد اين است براى هر ملّتى از يهود و نصارى قبلهاى است » . 2 - حسن ميگويد : « منظور اين است كه براى هر پيغمبر و صاحب ملّتى طريقهاى است و آن » « اسلام » است هر چند احكام آن بر حسب شرايع و اديان مختلف فرق مىكند ولى اصل طريقهء هر پيغمبر « دين اسلام » است اين جمله مثل آنست كه فرمود : « لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً « 1 » كه منظور شرايع پيغمبران است » . 3 - قتاده ميگويد : « مقصود اين است كه براى هر يك از ملل مسلمان و اهل كتاب قبلهء مخصوصى است كه قبلهء آنها بيت المقدس « 2 » و قبلهء مسلمانان كعبه است » . 4 - جبائى گفته است : « مراد اين است كه براى هر طائفهاى از مسلمانان جهتى است در استقبال كعبه كه به آن جهت توجّه ميكنند عدّهاى از پشت سر خانه كعبه و عدهاى از روبرو طايفهاى از طرف راست و جمعى از طرف چپ هر يك جهت مخصوصى را مورد توجّه و استقبال خود قرار ميدهند » . هُوَ مُوَلِّيها . . . - خدا آن ملل و طوايف را به آن جهت برگردانده است يعنى امر فرموده است كه به آن جهت در نماز خود توجه كنند و دليل اين موضوع ، گفتار خداوند است كه فرمود : « فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها » « 3 » يعنى ترا بسوى قبلهاى كه آن را دوست ميدارى برميگردانم . بعضى گفتهاند : « مراد اين است : كه الكل مول لوجهة وجهه او نفسه يعنى