از مرند تا سرى « 1 » در كنار رودخانه « 2 » ده فرسخ .
از رودخانه تا نشوى « 3 » ، ده فرسخ .
از نشوى تا دبيل « 4 » ، بيست فرسخ راه است .
و كسى كه از ورثان « 5 » آهنگ برذعه كند :
از ورثان تا قومام « 6 » ، چهار فرسخ .
از قومام تا بيلقان هفت فرسخ .
از بيلقان تا برذعه « 7 » ، سه فرسخ راه است .
هامش
( 1 )Sary( 2 ) رودخانه در اينجا رود ارس مىباشد . كه ابن خرداذبه آن را به صورت وادى ( دره ) به كار برده است تا نشوى 10 فرسخ فاصله داشته است . ص 122 .
( 3 )Naschawa، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 122 ؛ دخويه در پاورقى متن كتاب همين صفحه دو صورت سوى - نسوى را نيز داده است . ابن فقيه ، صص 210 - 287 - 288 - 294 ؛ ابن رسته ، ترجمه ، صص 113 - 122 ؛ اصطخرى ، صص 188 - 194 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 294 ؛ حدود العالم شهر مذكور را به صورت ( نخجوان ) كه بعد از حمله مغول نام آن گرديد ، ضبط كرده است . ص 160 ؛ مقدسى ، ص 383 ؛ ياقوت ج 4 ، ص 784 ؛ نزهة القلوب ، ص 284 ؛ ابى الفداء محل مذكور را از قول ابن سعيد مغربى نقجوان نيز گفته است . صص 458 - 459 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 179 .
( 4 )Dabyl، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 122 ؛ ابن فقيه ، صص 287 - 288 - 292 - 294 ؛ ابن رسته ، ترجمه ، صص 101 - 122 ؛ اصطخرى ، ص 188 - 194 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 294 ؛ مقدسى ، ص 374 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 196 .
( 5 )Warthan، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 122 ، ابن فقيه ، صص 284 - 286 - 296 ؛ ابن رسته ، ترجمه ، صص 101 - 122 ؛ اصطخرى . ص 187 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 289 ؛ مقدسى ، ص 376 . ورثان شكل معرب نام پارسى وردان است كه در زبان ارمنى به صورت وارطان آمده است ، اين شهر و پل آن بنام واردان ماميكونيان يكى از اشراف ارمنى عهد ساسانى بوده است ر ك به آذربيجان وارّان ( آلبانياى قفقاز ) ، ص 36 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 189 .
( 6 ) )Darman(Koumamر ك به ابن خرداذبه ، ص 122 .
( 7 )Bardhaca، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 122 ؛ ابن فقيه ، صص 210 - 285 - 286 - 292 - 294 - 297 ؛ ابن رسته ، ترجمه ، صص 101 ؛ اصطخرى ، صص 187 - 188 - 192 - 193 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 290 ؛ در حدود العالم ، بردع ضبط شده است ، صص 161 - 162 - 163 ؛ مقدسى ، صص 374 - 380 - 381 ؛ ياقوت ج 1 ص 561 ؛ آثار البلاد . . . ص 512 ؛ نزهة القلوب ، ص 91 - 92 ؛ ابى الفداء ، ص 464 - 465 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، صص 190 - 199 .