مىشود .
سهم ششم از آن وامداران است كه خود بر دو دستهاند :
[ أ - ] دستهاى از آنان در تأمين منافع خويش قرضى ستاندهاند . به اين گروه تنها در صورتى كه فقير باشند به اندازهاى كه بتوانند با آن بدهىهاى خود را بدهند پرداخت مىشود ؛
[ ب - ] دستهاى از آنان در تأمين منافع مسلمانان قرض ستاندهاند . به اين گروه ، خواه غنى باشند و خواه فقير ، به همان اندازه كه قرض ستاندهاند پرداخت مىشود و نه افزون بر آن .
سهم هفتم سهم « سبيل اللّه » و مقصود از آن پيكارگران است كه از محل همين سهم ، بدان اندازه كه در سفر جهاد خويش نياز دارند بديشان پرداخت مىشود . اگر اين پيكارگران در نقاط مرزى و به هدف مرزبانى مستقر مىشوند ، هزينهء رفتن به آن نقاط و نيز هزينههاى اقامت در آنجا ، آن اندازه و از آن انواعى كه ممكن است ، به ايشان پرداخت مىشود و اگر هم پس از جهاد به سرزمين اصلى خويش بازمىگردند هزينههاى رفت و همچنين هزينههاى برگشت به ايشان داده مىشود .
سهم هشتم سهم در راه ماندگان « ابن السبيل » است و اين گروه كسانىاند كه خرجى سفر ندارند . چنانچه سفر اين كسان سفر نافرمانى نباشد از همين سهم به اندازهاى كه نياز آنان را در سفر برآورد بديشان پرداخت مىگردد ، چه بدون خرجى سفرى را آغاز كرده باشند و چه در ميانهء سفر باشند . اما ابو حنيفه گفته است : از اين سهم نه به كسانىكه در چنين وضعيتى قصد آغاز سفر دارند ، بلكه تنها به كسانى پرداخت مىشود كه در ميانهء سفر ماندهاند .
[ وضعيت گروههاى هشتگانه ]
پس از توزيع زكات در ميان گروههاى هشتگانه ، اين گروهها از اين پنج وضعيت بيرون نيستند :
وضعيت نخست اينكه آنچه به ايشان داده شده بى هيچ كاستى و فزونى و به اندازهاى باشد كه آنها را بسنده مىكند . در اين صورت دريافتكنندگان به همين دريافت از شمار مستحقان زكات بيرون مىروند و ستاندن آن برايشان حرام مىشود .
وضعيت دوم اينكه آنچه به ايشان پرداخت شده از مقدارى كه كفايتشان مىكند كمتر باشد .
در اين صورت ، دريافتكنندگان از شمار مستحقان زكات بيرون نمىروند و تأمين نياز آنان تا حد كفايت به ديگر منابع ارجاع داده مىشود .
وضعيت سوم اين است كه آنچه داده شده براى برخى از افراد بسنده كند و براى برخى