بارى ، خداوند كه قدرت او فراتر است براى امّت فرمانروايى خواست كه به وى مقام نبوت را جانشينى آورد و به او آيين را پاس بدارد . آنگاه سياست را به او واگذاشت تا تدبير كارها از آنچه دين و شريعت است سرچشمه گيرد و خواستها با صلاحديدى كه از آن پيروى مىشود به وحدت گرايد . بدينسان ، امامت بنيادى شد كه پايههاى آيين بر آن استوارى يافت و مصالح امت بر محور آن سامان گرفت و در نتيجهء كار مردم بر اين محور ثبات يافت و ولايتها و مسئوليتهاى خاص از همين بنياد سرچشمه گرفت و بدينگونه لازم آمد كه فرمان مقام امامت بر هر فرمان ديگرى پيش داشته شود و آنچه به مسئوليت و اراده او واگذارده شده با مسئوليتى دينى پيوند يابد ، تا مسئوليتها بر سامانهاى كه از تناسب در چينشها و همانندى در احكام و داورىها برخوردار است استوار گردد .
مجموعهء آيينهاى حكمرانى و مسئوليتهاى دينىاى كه اين كتاب در خود جاى داده ، شامل بيست باب است :
باب اول : عقد امامت
باب دوم : سپردن وزارت
باب سوم : گماردن فرمانروا بر سرزمينها
باب چهارم : گماردن به فرماندهى جهاد
باب پنجم : فرماندهى جنگهاى داخلى
باب ششم : مسئوليت دادرسى
باب هفتم : رسيدگى به مظالم
باب هشتم : سرسلسلگى خاندانها
باب نهم : تصدى امامت جماعت
باب دهم : مسئوليت حج
باب يازدهم : ولايت بر زكات
باب دوازدهم : توزيع فىء و غنايم
باب سيزدهم : جزيه و خراج
باب چهاردهم : سرزمينهايى كه احكامى متفاوت دارند
باب پانزدهم : احياى موات و استخراج آبها
باب شانزدهم : قرقها و بهرهبردارىهاى عمومى
آيين حكمرانى ( فارسى ) — صفحة 18
مساهمون: علي بن محمد البغدادي الماوردي
ص١٨