فرمود :
إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ
« 1 » . خداوند مردم را به رعايت ادب در گرامى داشتن و بزرگ داشتن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فراخواند و فرمود :
لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً
« 2 » و نيز فرمود :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ
. « 3 » همچنين ، كسانى را كه در پيشگاه او صداى خويش فرومىآورند ستود و فرمود :
إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ
. « 4 »
فصل [ 6 ] : چند نكته
از ابو جعفر محمّد بن موسى موسوى شنيدم كه مىگفت : رسم نثار دادن در پيشگاه شاهان و ديگر بزرگان و مهتران از اين ادب الهى در برابر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گرفته شده است كه فرمود :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً
« 5 » . امروزه نيز چنين است كه گويى كسى كه نزد پادشاه و مهتر ، خواستهاى دارد ، با هديهاى به حضور مىرسد و به سپاس خداوند كه ديدار آن مهتر و پادشاه را در سلامت جانى و ايمنى مالى برايش ميسّر ساخته است از جانب او صدقهاى مىدهد و از آن پادشاه و مهتر مىخواهد دربارهء اين پيشكش هر رأيى كه دارد ، اعم از صدقه دادن و جز آن ابراز كند . امّا اگر اين ديداركننده مىخواست آن نثار را خود صدقه دهد ، شك و ترديد در دلش سنگينى مىكرد .
هامش
- را فروفرستاد .
روايت ديگر نيز آن است كه اين آيه دربارهء اقرع بن حابس نازل شده است ، هنگامى كه آهنگ ديدار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله داشت و او را با فرياد « اى محمّد » خواند و گفت : اى محمّد ، ستايش من آراستگى و دشنام من زشتى است .
پيامبر به نزد او آمد و گفت : تو را چه خبر است ! پس خداوند اين آيه را فروفرستاد - ت .
( 1 ) . حجرات / 4 : كسانى كه تو را از پشت اتاقها به فرياد مىخوانند بيشترشان نمىفهمند .
( 2 ) . نور / 63 : خطاب كردن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را در ميان خود مانند خطاب كردن همديگر قرار مدهيد .
( 3 ) . حجرات / 2 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد صدايتان را بلندتر از صداى پيامبر مكنيد و چنانكه با همديگر بلند سخن مىگوييد با او به صداى بلند سخن مگوييد .
( 4 ) . حجرات / 3 : كسانى كه پيش پيامبر خدا صدايشان را فرومىكشند همان كسانند كه خدا دلهايشان را براى پرهيزگارى امتحان كرده است . آنان را آمرزش و پاداشى بزرگ است .
( 5 ) . مجادله / 12 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، هرگاه با پيامبر گفتوگوى محرمانه مىكنيد پيش از اين گفتو گوى محرمانه ، صدقهاى تقديم بداريد .