لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى حَرَجٌ
« 1 » تا پايان آيه .
در سورهء مجادله پنج آيه وجود دارد كه در هريك از آنها نام « اللّه » در يك ، دو و تا پنج مورد آمده است .
دو آيه هست كه به حرف ذال ختم مىشود و هردو نيز در سورهء هود قرار است :
بِعِجْلٍ حَنِيذٍ
« 2 » و
عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ
« 3 » .
سورهاى هست كه همهء آيههايش مگر آيهء نخست به الف ختم مىشوند . اين ، سورهء بنى اسرائيل است و در همين سوره سه آيه هست كه به كلمه « رسولا » ختم مىشوند « 4 » .
مجاهد دربارهء عبارت
وَ اتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ
« 5 » گفته : مقصود بافندگان است .
ابن عباس در آيهء
ضَيْفِ إِبْراهِيمَ الْمُكْرَمِينَ
« 6 » گفته : مقصود آن است كه ابراهيم عليه السّلام خود از آنان پذيرايى مىكرد .
على بن ابى طالب عليه السّلام دربارهء آيهء
وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ
« 7 » فرموده : خدا از اين بزرگوارتر است كه آنچه را در دنيا بر بندگان بخشوده است در آخرت از اين بخشايش بازگردد .
سفيان بن عيينه دربارهء آيهء
سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ
« 8 » گفته : مقصود خداوند اين است كه آنان را از قرائت قرآن بىبهره مىكنم .
ابو عمر از ثعلب نقل كرده كه دربارهء عبارت
فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ
« 9 » گفته : سخن خدا همه نيكو است ، امّا در همين سخن فرمان به قصاص هست و فرمان به عدالت و نيكى كردن نيز هست و از اين ميان ، نيكى كردن از عدالت نكوتر است .
هامش
( 1 ) . نور / 61 .
( 2 ) . هود / 69 .
( 3 ) . هود / 108 .
( 4 ) . اين سه آيه آيههاى 15 ، 93 و 94 سوره هستند . البته در همين سوره آيهء 95 نيز به كلمه رسولا ختم شده است - ت .
( 5 ) . شعراء / 111 : فرومايگان از تو پيروى كردهاند .
( 6 ) . ذاريات / 24 : ميهمانان ارجمند ابراهيم .
( 7 ) . شورى / 30 : و هرگونه مصيبتى به شما برسد به سبب دستاورد خود شماست و خدا از بسيارى درمىگذرد .
( 8 ) . اعراف / 146 : به زودى كسانى را كه در زمين به ناحق تكبر مىورزند از آياتم رويگردان سازم .
( 9 ) . زمر / 18 : بهترين آن را پيروى مىكنند .