فصل [ 12 ] : شتر
خداوند در نام بردن از نعمتهايى كه براى بندگان خويش مسخّر گردانيده از سوارى گرفتن از شتران آغاز كرده و فرموده است : وَ الْأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْءٌ وَ مَنافِعُ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ * وَ لَكُمْ فِيها جَمالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَ حِينَ تَسْرَحُونَ * وَ تَحْمِلُ أَثْقالَكُمْ إِلى بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بالِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ . « 1 » خداوند سپس از ديگر چهارپايان چون اسب ، استر و الاغ نام برد و آنگاه فرمود : أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ « 2 » . مردم هم از خلقت و خوى شتر ، از چگونگى زانوزدنش ، باربرداشتنش و هدايت بدون دشوارىاش در شگفت شدهاند و آنجا هم كه گفتهاند : شتر كشتى خشكىهاست از اين آيه الهام گرفتهاند كه فرمود : وَ آيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ * وَ خَلَقْنا لَهُمْ مِنْ مِثْلِهِ ما يَرْكَبُونَ . « 3 » يكى از تازيان گفته است : مردم مركبى بهتر از شتر در اختيار نگرفتهاند ؛ اگر بار بردارد سنگين بردارد ، اگر روانه شود راههاى دور برود ، اگر آن را نحر كنند سير كند و اگر آن را واگذارند خود را به آب برساند و سيراب سازد . خداوند اين چهار ويژگى را در آيهء قرآن آورده و فرموده است : أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً فَهُمْ لَها مالِكُونَ * وَ ذَلَّلْناها لَهُمْ فَمِنْها رَكُوبُهُمْ وَ مِنْها يَأْكُلُونَ * وَ لَهُمْ فِيها مَنافِعُ وَ مَشارِبُ أَ فَلا يَشْكُرُونَ . « 4 »