آيت را نيز در فيل نهاده است كه چون بر آن مىنشستند و آهنگ خانهء خدا مىكردند سر برمىتافت و زانو بر زمين مىنهاد و چون آن را به خود وامىنهادند از خانه روى برمىتافت و سويى ديگر مىگرفت .
فصل [ 12 ] : شتر
خداوند در نام بردن از نعمتهايى كه براى بندگان خويش مسخّر گردانيده از سوارى گرفتن از شتران آغاز كرده و فرموده است :
وَ الْأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْءٌ وَ مَنافِعُ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ * وَ لَكُمْ فِيها جَمالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَ حِينَ تَسْرَحُونَ * وَ تَحْمِلُ أَثْقالَكُمْ إِلى بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بالِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ .
« 1 »
خداوند سپس از ديگر چهارپايان چون اسب ، استر و الاغ نام برد و آنگاه فرمود :
أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ
« 2 » . مردم هم از خلقت و خوى شتر ، از چگونگى زانوزدنش ، باربرداشتنش و هدايت بدون دشوارىاش در شگفت شدهاند و آنجا هم كه گفتهاند : شتر كشتى خشكىهاست از اين آيه الهام گرفتهاند كه فرمود :
وَ آيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ * وَ خَلَقْنا لَهُمْ مِنْ مِثْلِهِ ما يَرْكَبُونَ .
« 3 »
يكى از تازيان گفته است : مردم مركبى بهتر از شتر در اختيار نگرفتهاند ؛ اگر بار بردارد سنگين بردارد ، اگر روانه شود راههاى دور برود ، اگر آن را نحر كنند سير كند و اگر آن را واگذارند خود را به آب برساند و سيراب سازد . خداوند اين چهار ويژگى را در آيهء قرآن آورده و فرموده است :
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً فَهُمْ لَها مالِكُونَ * وَ ذَلَّلْناها لَهُمْ فَمِنْها رَكُوبُهُمْ وَ مِنْها يَأْكُلُونَ *
وَ لَهُمْ فِيها مَنافِعُ وَ مَشارِبُ أَ فَلا يَشْكُرُونَ .
« 4 »
هامش
( 1 ) . نحل / 5 - 7 : و چارپايان را براى شما آفريد : در آنها براى شما گرمى و سودهايى است و از آنها مىخوريد و در آنها براى شما زيبايىاى است ، آنگاه كه آنها را از چراگاه برمىگردانيد و هنگامى كه به چراگاه مىبريد و بارهاى شما را به شهرى مىبرند كه جز با مشقت بدنها بدان نمىتوانستيد برسيد . قطعا پروردگار شما رئوف و مهربان است .
( 2 ) . غاشيه / 17 : آيا به شتر نمىنگرند كه چگونه آفريده شده است ؟
( 3 ) . يس / 41 و 42 : و نشانهاى ديگر براى آنان اينكه ما نياكانشان را در كشتى انباشته سوار كرديم و مانند آن براى ايشان مركوبها خلق كرديم .
( 4 ) . يس / 71 - 73 : آيا نديدهاند كه ما به قدرت خويش براى ايشان چهارپايانى آفريدهايم تا آنان مالك آنها -