شعبى دربارهء إِلَّا اللَّمَمَ « 1 » گفته : مقصود نگاه كردن ، چشمك زدن ، لمس كردن و بوسيدن است . حسن بصرى دربارهء آيهء إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَ يَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ « 2 » گفته : مقصود آن است كه از زنا بپرهيزد و بر بىزنى بردبارى كند . مجاهد دربارهء آيهء وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها « 3 » گفته : هركه در دنيا تب كرده باشد به آتش درآمده است . ابن عباس دربارهء آيهء لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ « 4 » گفته : مقصود داد وستد كردن در هنگام برپايى حج است . عكرمه دربارهء وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ « 5 » گفته : مقصود تكبيرة الاحرام است . ضحاك دربارهء عَلَّمَهُ الْبَيانَ « 6 » گفته : مقصود توان نوشتن است . ابن عباس دربارهء آيهء إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ « 7 » گفته : يعنى قادر به نوشتن و محاسبه كردن . حسن بصرى دربارهء وَ يُعَلِّمُهُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ « 8 » گفته : مقصود نوشتن و دانستن فقه است . همو دربارهء أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ « 9 » گفته : مقصود كتابت است ، و دربارهء وَ آتَيْناهُ الْحِكْمَةَ وَ فَصْلَ الْخِطابِ « 10 » نيز گفته : مقصود از حكمت اين اصل است كه بينه بر مدعى و سوگند بر منكر است و مقصود از فصل الخطاب نيز عبارت امّا بعد . عمر بن خطاب دربارهء وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ « 11 » گفته : مقصود اين است كه هر طايفهاى با هواداران خود گردآيند .
اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — صفحه 409
پدیدآورندگان: عبد الملك الثعالبي النيسابوري
ص۴۰۹
پاورقی
( 1 ) . نجم / 32 : جز لغزشهاى كوچك .
( 2 ) . يوسف / 90 : بىگمان هركه تقوا و صبر پيشه كند خدا پاداش نيكوكاران را تباه نمىكند .
( 3 ) . مريم / 71 : و هيچكس از شما نيست مگر اينكه در آن وارد مىگردد .
( 4 ) . بقره / 198 : بر شما گناهى نيست كه از فضل پروردگارتان بجوييد .
( 5 ) . آل عمران / 133 : و براى نيل به آمرزشى از پروردگار خود بشتابيد .
( 6 ) . رحمان / 4 : به او بيان آموخت .
( 7 ) . يوسف / 55 : من نگهبانى دانا هستم .
( 8 ) . آل عمران / 48 : و به او كتاب و حكمت مىآموزد .
( 9 ) . احقاف / 4 : يا بازماندهاى از دانش .
( 10 ) . ص / 20 : او را حكمت و كلام فيصلهدهنده عطا كرديم .
( 11 ) . تكوير / 7 : و آنگاه كه جانها به هم درپيوندند .