فصل [ 6 ] : اقتباس از داستان موسى عليه السّلام
ابو نصر بن سهل بن مرزبان « 1 » از من پرسيد : آيا بيت شعرى سراغ دارى كه مژده ، نكوهش ، كيفر دهى ، اعتراض و جدايى را يكجا در خود داشته باشد ؟ گفتم : نه ، امّا من آيهاى در كتاب خدا سراغ دارم كه در آن دو خبر ، دو امر ، دو نهى و دو مژده است . گفت : آن آيه را به من بشناسان تا من نيز آن بيت را برايت بخوانم . پس اين آيه را در داستان موسى عليه السّلام برايش خواندم : وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَ لا تَخافِي وَ لا تَحْزَنِي إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَ جاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ « 2 » . او هم اين بيت را برايم خواند :
على بن هشام كنيز خود « صرف » را كه بسيار زيباروى بود و ترانه و كتابت مىدانست به مأمون هديه كرده و از اين كنيز خواسته بود ، شبانه اخبار مأمون را به وى برساند . [ روزى ] چون على بن هشام آهنگ بازگشت از حضور مأمون كرد ، پاره كاغذى از جامهء وى افتاد كه بر آن نوشته بود : يا مُوسى إِنَّ الْمَلَأَ « 4 » . مأمون گفت : اين دربردارندهء هشدارى است . امّا به نويسندهء آن نوشته دست نيافت . امّا پس از آنكه على بن هشام كشته شد داستان برملا گشت و دريافتند اين برگهاى بوده است كه « صرف » آن را نوشته و در آن على بن هشام را نسبت به آنچه بر او مىگذشته ، هشدار داده بوده است . موسى بن عبد الملك « 5 » از نجاح بن سلمه نفرت داشت ، به او بدگمان بود و كينهء بسيارى از او در دل داشت . چون نجاح را به او سپردند نزد وى از آزار مرد . بعدها روزى متوكل از