104 - غرور :
نافع بن ازرق از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « إِلَّا فِي غُرُورٍ » . ابن عباس گفت : « فى باطل » ( در باطل ) . چون نافع از او پرسيد : آيا عرب با اين تفسير آشناست ، گفت : آرى ، آيا نشنيدهاى شعر حسان را كه مىگويد :
يعنى : آرزوها تو را از دور به سوى خود كشيده است ، و سخن كفر به باطل بر مىگردد . [ اين كلمه در آيهء ملك / 20 آمده است : « أَمَّنْ هذَا الَّذِي هُوَ جُنْدٌ لَكُمْ يَنْصُرُكُمْ مِنْ دُونِ الرَّحْمنِ إِنِ الْكافِرُونَ إِلَّا فِي غُرُورٍ » . يعنى : كيست آن كه سپاه شماست و شما را در برابر خداوند يارى مىدهد ؟ كافران جز در باطل نيستند . همچنين است آيات ذيل : اعراف / 22 ، درباره شيطان و آدم و همسر او : « فَدَلَّاهُما بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما » « آنان را به گمراهى و باطل رهنمون گشت و چون آن درخت را مزه كردند زشتيهاى آنان برايشان آشكار شد » ؛ نساء / 120 و اسراء / 64 : « وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً » « شيطان جز وعدهء باطل به آنان نمىدهد ؛ فاطر / 40 : « بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً إِلَّا غُرُوراً » « بلكه ستمگران همديگر را جز وعده باطل نمىدهند » ؛ انعام / 112 : « زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً » « سخنى آراسته و باطل » ؛