56 - الفلك المشحون :
نافع از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ » . ابن عباس گفت : « اسفينة الموقرة الممتلئة » ( كشتى پر و شكوهمند ) ، و آنگاه به شعر عبيد بن ابرص استشهاد كرد :
يعنى : سرزمين آنان را از اسبان مهاجم آكنديم و آنان را خوارتر از بادى ساختيم كه از شكم خارج شود . اين دو كلمه در آيات ذيل تكرار شده است : شعراء / 119 ، دربارهء نوح : « فَأَنْجَيْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ » ؛ صافات / 140 : « وَ إِنَّ يُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ * إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ » ؛ يس / 41 : « وَ آيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ » . به ترتيب يعنى : - ما او و همراهانش را در كشتيى پر نجات داديم ؛ - يونس از رسولان بود ، آنجا كه به آن كشتى پر گريخت ؛ - اين آيتى براى آنان است كه ما نياكانشان را در آن كشتى انباشته شده سوار كرديم . علاوه بر اين آيات ، كلمه « فلك » به معنى كشتى در 20 آيهء ديگر ، دربارهء كشتى نوح و نيز كشتيهايى كه خداوند براى ما مسخّر ساخته و در دريا حركت مىكند تكرار شده ، و همچنين كلمه « فلك » در دو آيه انبياء / 33 و يس / 40 « كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ » ( هر كدام در مدارى در چرخش است ) آمده است . امّا كلمهء « مشحون » تنها همراه با فلك و در همان سه آيهاى كه گذشت آمده است .