53 - رمز :
يعنى : هيچ نشان و اشارهاى در آسمان از جانب خداى رحمان نيست مگر اين كه از او حكايت دارد ، و در روى زمين نيز هيچ پناهى [ جز او ] نيست . [ اين كلمه در آيهء آل عمران / 41 آمده است : « قالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً ، قالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزاً وَ اذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيراً وَ سَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَ الْإِبْكارِ » . يعنى : گفت : پروردگارا برايم آيتى قرار ده . گفت : آيتت آن است كه سه روز جز به رمز با مردم سخن نمىگويى ، و پروردگارت را فراوان ياد كن و هر شامگاه و صبحگاه او را تسبيح گوى . اين كلمه ، به صيغه و مادّه ، تنها يك بار در قرآن آمده است . تفسير رمز به اشارهء با دست و تفسير وحى به اشارهء با سر ، تفسيرى تقريبى است و در كنار آن از ياد نمىبريم كه اشارهء رمز گونه مىتواند با دست باشد و يا با غير دست . راغب مىگويد : رمز ، اشاره با لب و صداى آرام ، و « غمز » اشاره با ابرو است ؛ از هر كلامى كه حالت اشاره داشته باشد به « رمز » تعبير مىشود : « ألّا تكلّم النّاس إلّا رمزا » ؛ و « ما ارمأزّ » يعنى سخن نگفت ؛ و « كتيبة رمّازة » يعنى گردانى كه از كثرت افرادش صداى هيچكدام از افراد آن [ به طور