يوسف - عليه السلام - پس چون به آن القاى قميص ، بوى او يافت ، بينا شد .
فالبيت الأول شرط ، و الثاني جوابه .
و في آل اسرائيل مائدة من
السّماء لعيسى أنزلت ثمّ مدّت
و هم از اثر آن جمعيّت بود كه در ميان بنى اسرائيل از جهت عيسى - عليه السلام - و دعاى او و ظهور اثر آن جمعيّت در او و دعاى او ، مائده از آسمان فرو فرستاده شد ، پس آن مائده كشيده شد در ميان ايشان ، تا همه از آن بخوردند و سير شدند .
و من أكمه ابرأ و من وضح عدا
شفى و أعاد الطَّين طيرا بنفخة « 1 »
و هم از اثر آن جمعيّت بود « 2 » و سرايت او و ظهور اثر آن سرايت از باطن به ظاهر كه اذن الهى عبارت از ظهور آن اثر است ، كه عيسى از نابينايى مادر زاد ، نيكو و بينا كرد به آن اذن ، و از برصى مادر زاد نيز كه تعدّى كرده بود از عضوى به اعضاى ديگر هم به آن اذن شفا بخشيد ، و به يك دميدن در مشتى گل ، مرغى ساختن و زنده و پرّان گردانيدن ، آن هم به آن اذن باطنى بود .
و سرّ انفعالات الظَّواهر باطنا
عن الإذن ما ألقت بأذنك صيغتي « 3 »
و سرّ انفعالاتى كه ظواهر اشيا را حاصل مىآيد ، از ظاهرى ديگر از راهگذر اذنى الهى كه باطن آن ظاهر است ، و آن سرايت و اثر آن جمعيّت است در آن ظاهر ، آن است كه ، در اين قصّههاى انبياى مذكور خصوصا قصهء عيسى - عليه السلام - لفظ و قول و تقرير من ، آن را به گوش تو انداخت و به سمع تو رسانيد .
يعنى : هر اثرى كه از اين انبياى مذكور و صور ايشان در ظاهر اين عالم پيدا شد ، همه مضاف به اذنى الهى است كه باطن ايشان بود از آن جهت مذكور ، و آن كه هيچ اثرى از ظاهرى به ظاهرى ديگر سرايت نمىكند جز به امرى كه
هامش
« 1 » الأكمه : المولود اعمى ، او الأعمى مطلقا . الوضح : البرس . عدا : طلم .
« 2 » و هم از اثر آن جمعيّت و سرايت او . . . بود كه عيسى - عليه السلام - . . . - م - .
« 3 » الانفعالات : التأثرات .