بومى در ميان صفاريان در اين دوره از آنجا پيداست كه تاريخ سيستان خود هنگامى كه به ذكر تشويق يعقوب از ادب نو فارسى مىپردازد آن را با مدايح عربى شاعرانى كه در خدمت حمزة بن آذرك خارجى بودند مقايسه مىكند . بدين ترتيب سيستان از اوايل دورهء صفارى سهم فراوانى در زنده كردن فرهنگ نو فارسى در مشرق عالم ايران داشته است . دربارهء قرار دادن دورهء رستم حماسهء ملى ايران در سيستان پيش از اين سخن رفته است . از سدهء پنجم هجرى / يازدهم ميلادى با شمار فراوانى داستانهاى حماسى برمىخوريم كه ذيل شاهنامهء فردوسى هستند يا به جنبههايى از حماسه مىپردازند كه فردوسى بدانها نپرداخته است . چندين اثر از اينگونه ، بويژه گرشاسپ نامهء اسدى طوسى ريشههاى استوارى در جنوب افغانستان دارند . « 1 »
برآمدن صفاريان دورهاى را در سيستان بپايان مىبرد كه دورهء استيلاى دويست سالهء تازيان بر زندگى سياسى و فرهنگى اين سرزمين است . در سدهء چهارم هجرى / دهم ميلادى ، سيستان مانند ديگر ولايات ايرانى از سرزمينهايى كه مستقيما از خلفاى بغداد فرمان مىبردند جدا گرديد و پس از آن هرگز گردن به طاعت خلافت بغداد نداد . در عوض ، در چندين سدهء آينده ، اعضاى خاندان صفارى ، اگر چند گه گاه فرمانگزار و دستنشاندهء همسايگان قدرتمند خود بودند ، با اينهمه گويى توانستند پارهاى قدرت و حاكميت را در دست خود نگهدارند . اين
Footnote
- براون ، لندن ، 1921 ، ص ص 8 - 77 ( تهران ، اشراقى ، بىتا ، ص ص 7 - 26 ) ؛ مقايسه كنيد با :lazard , les Premiers poetes Persans ( IXe - Xe , Tehran - Paris , 1964 , I , PP . 12 - 13 :لازارد به ذكر پارهاى دشواريهاى قصيدهء منسوب به محمد بن وصيف مىپردازد ؛ و نيز نگاه كنيد به :Rempis , « Die altesten Ditungen in Neu - Persisch » , ZDMG , CI , 1951 , PP . 223 - 31 .( 1 ) - مقايسه كنيد با :M . Mole ? , « l'epope ? e iranienne apre ? s Firdosi » , la Nouvelleclio , V , 1953 , and cl . Huart , « les le ? gendes e ? piques de la re ? gion de Ghazna ( Afghanistan ) » , Comptes - rendus de l'Acade ? mi des inscriptions et Belles - lettres , 1917 , PP . 579 - 87 .