از آغاز طبرستان تا مرز ديلم ، سى و يك مسلحه « 1 » افتاده است . و در هر مسلحه ، از دويست تا هزار مرد هست . نخستين شهر طبرستان از سوى گرگان طميش است . و آن در مرز گرگان افتاده است . و دروازهاى كلان دارد كه هيچ يكى از طبرستانيان نتوانند از آن جاى بيرون آيند و به گرگان شوند ، جز از همين دروازه . زيرا ديوارى از آجر و آهك از كوه تا دل دريا كشيده شده است .
آن ديوار را خسرو انوشيروان ساخت تا ترك را از تاراج طبرستان باز دارد .
در طميش خلق بسيارى هستند و مسجد جامعى است و منبرى و سرهنگى راتبهدار با دو هزار مرد . پس از آن ، در جلگه ، شهر مهروان است . در آن نيز مسجد و منبر است . پس از آن شهر ساريه است . در آن نيز منبر و مسجد است . بيرون اين شهر ، هزار جريب زمين از آن بنداد هرمزد است كه بر در شهر واقع است ، و همانهاست كه از اموال خالصه ، از جرير بن يزيد والى طبرستان خريد . پس از آن ، شهر آمل است و در آن مسجد و منبر و دار الاماره است . فرشهاى طبرى را در آن بافند و بيشتر فراهم آمدن مردم در آن باشد .
پس از آن ممطير است و در آن نيز مسجد و منبر است . ميان آمل و ممطير ، روستاهايى فراوان نهاده است و دهكدههايى آبادان .
و پنداشته است « 2 » كه رويان جزء طبرستان نيست ، بلكه خود خورهاى تك است و مستقل . و شهرهاى بزرگ دارد و نهرها و چشمه ساران و نعمتهاى انبوه و كوههايى بزرگ و ولاياتى چند آن را در ميان گرفتهاند . در گذشته ، جزء ولايت ديلم بود . سپس از آن عمر بن علا ، صاحب جوسق « 3 » - در ازدان رى - شد .
در آنجا شهرى ساخت و منبرى نهاد .
ميان كوههاى رويان و ديلم . روستاهايى فراوان افتاده است كه از آنها از چهار صد تا هزار مرد به در شود . و از همهء آنها ، بيش از پنجاه هزار جنگاور
هامش
( 1 ) - پادگان ( در اصطلاح امروز ، تقريبا ) رك : تعليقات ارمنستان
( 2 ) - ظاهرا ، بلاذرى . بنا بر حواشى دخويه : ياقوت .
( 3 ) - جوسه - كوشك .