محمد و آل محمد درود و رحمت فرستد و براى من ، در ايام ظهورت رجعتى و در ايام - حكومت يا رجعتت - رجعتى قرار دهد تا با اطاعت تو به مقصود برسم و با كشتن دشمنانت ، دلم شفا يابد . » « 1 »
گفتار ما
از اين دو آيه و روايات اين فصل و روايات مشابه آنها چنين فهميده مىشود كه پيامبران و ائمه عليهم السّلام و پيروان آنها - كه همان مؤمنان ناب هستند - رجعت مىكنند تا از دشمنان زمان خودشان و از ستمكاران - كه همان كافران محض هستند - انتقام بگيرند و باعث تسكين دلهاشان شده و خشمشان از مصيبتهايى كه از ستمكاران ديدهاند فرونشيند .
امّا راز اينكه امير المؤمنين عليه السّلام ، چندينبار ، همراه پيامبران عليهم السّلام رجعت مىكند شايد به علّت عظمت و مقام بلند امير المؤمنين ، و نيز به اين خاطر باشد كه مظلوميت پيامبران و پيروانشان تا زمان على عليه السّلام ، مقدّمه و سبب مظلوميت آن حضرت بعد از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم باشد و به اين علّت ، خداى سبحان ، دفعات رجعت امير المؤمنين عليه السّلام را زياد مىكند تا از هركس كه در مظلوميت پيامبران و مظلوميت امير المؤمنين عليه السّلام و امامان معصوم عليهم السّلام و پيروانشان شريك و دخيل بوده است انتقام بكشد . و اللّه العالم .
يك نكته
از جملهء « و اينكه در ايام ظهورت ، برايم رجعتى قرار دهد و در ايام - حكومت يا رجعتت ، رجعتى » فهميده مىشود كه شيعه دو رجعت دارد ، رجعتى در زمان ظهور آن حضرت و رجعتى در رجعت آن حضرت عليه السّلام . و نيز از جملهء « تا اينكه از اطاعت تو به مقصودم برسم » كه در همان زيارت آمده است ، علاوه بر علت رجعت ، فهميده مىشود كه در ايام فرج ، مؤمنان رجعتكننده ، به كمال انسانى ، كه هدف نهايى خلقت است مىرسند و اين جز همان فرج شخصى در ضمن فرج عمومى ، كه در فصل
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 53 ، ص 95 ، روايت 109 .