19 . فصّ حكمة غيبيّة في كلمة أيّوبيّة
قيصرى گويد :
چون حق تعالى غيب الغيوب و هويت سارى در همهء أشياء است و به ايوب فرمود : * ( ارْكُضْ بِرِجْلِكَ هذا مُغْتَسَلٌ بارِدٌ وَشَرابٌ ) * كه آب حيات حقيقى را از غيب براى او اظهار فرمود و او را از امراض حاصله از مسّ شيطان كه همان بعد از جانب رحمان است تطهير نمود و اين آب پاك كننده در زير پاى او و غيب بود ، لذا اين حكمت را غيبيه ناميد و خداوند فرمود : * ( وَكانَ عَرْشُه عَلَى الْماءِ ) * ( هود : 7 ) و از جنس همين آب بود كه خداوند سينهء رسول الله را شستشو داد . پس مراد از حكمت غيبيه ظهور حق براى ايوب است به سبب سلوك و رياضت و طاعت و عبادت و حصول آب حياتى كه در عين ظلمات براى او حاصل شد به سبب صبر او در انواع بلاها و محنتها . « 1 »
اعلم أن سر الحياة سرى في الماء فهو أصل العناصر و الأركان و لذلك جعل الله * ( من الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ ) * : و ما ثمّ شيء إلَّا و هو حيّ ، فإنّه ما من شيء إلَّا و هو يسبح به حمد الله و لكن لا يفقه تسبيحه إلَّا بكشف إلهي و لا يسبّح إلَّا حيّ ، فكل شيء حيّ . فكلّ شيء الماء أصله .
بدان سرّ حيات در آب سارى شده است و اين آب اصل عناصر و اركان است . لذا خداوند هر چيز زنده را از آب قرار داده است و در واقع هيچ چيز نيست مگر اينكه حى است و در واقع هيچ چيز نيست مگر اينكه به حمد الهى تسبيح مىكند و لكن تسبيح او دانسته نمىشود مگر به كشف الهى و تسبيح نمىكند مگر حى . پس همه چيز حى است و
هامش
« 1 » شرح فصوص قيصرى ، ص 387 و 388 .