س 193 - شخصي مقدارى گندم بار قاطر كرده وداده به ديگرى تا ببرد در آسياب آرد
كرده بياورد وقتي كه رسيده به آسياب وبار قاطر را باز كرده قاطر لگد به دهان أو زده وچند
دندان أو را شكسته آيا صاحب قاطر وبار ، كه أو را فرستاده به آسياب ، ضامن است يا نه ؟
ج - ظاهرا صاحبان بار وقاطر ضامن نيستند . بلى اگر قاطر بر حسب عادت چموش
ولگد زن باشد بر صاحب بار وقاطر هر كدام كه قاطر را بدست آن شخص مىدهد اعلام لازم
است وبر فرض عدم اعلام أحوط آنست كه آن شخص را راضى كنند .
س 194 - در موضوع دية كه فقهاء مىفرمايند مثلا دية سيلى زدن به صورت كه سرخ شود
فلان مقدار طلا است اگر قيت آن را بپردازد كافى است يا اختيار با آن كسى است كه دية
مىگيرد به هر كدام راضى شد بايد أداء كند ؟
ج - لازم است آنچه شرعا تعيين شده أداء نمايد مگر آن كه مستحق دية راضى به قيمت
شود .
س 195 - اگر چيزى كه مجنى عليه را بعنوان دية أعضاء گرفته زائد بر مؤنه سال باشد
خمس به آن تعلق مىگيرد يا خير ؟
ج - خمس به دية تعلق نمىگيرد لعدم صدق الغنيمة .
س 196 - اينجانب تقريبا هشتاد سال از عمرم مىگذرد وفكر مىكنم كه از سنين
جوانى إلى الآن دية به ذمه من آمده اما نه دية قتل مثلا دية تأديب زن وبچه از وارد آوردن
ضرب به صورت وبدن بوسيلة دست ويا چوب وغيره كه به حد كبودى رسيده ويا مجروح شده
باشد در اين صورت تكليف بنده چيست وچه مقدار بايد دية بدهم وبعضي از مضروبين
ومجروحين بوسيلة بنده ، زنده هستند وبعضىها هم از دنيا رفتهاند ومنتظر راهنمائى
حضرتعالى هستم آيا وجوه دية متعلق به بنده را مىتوانم بعنوان كمك به مستضعفين بدهم
ويا در أمور خيرية ديگر مصرف نمايم يا نه وفرقى بين سيد وغير سيد از مستحقين هست
يا نه ؟
ج - در صورتي كه افراد مضروب يا مجروح را مىشناسيد يا اگر فوت كرده باشند ورثه شان
را بشناسيد بايد از آنها تحصيل رضايت نمائيد با دادن دية يا با اسقاط يا مصالحه وچنانچه
أصلا نمىشناسيد مقدار متيقن دية را از قبل آنها بابت مظالم عباد به فقير غير سيد بدهد